Naprawa za 21 tysięcy, auto za 25 tysięcy. Szkoda całkowita czy nie?

Auto warte 25 000 zł, kosztorys naprawy na 21 000 zł. Czy to już szkoda całkowita?

Odpowiedź zależy od jednej rzeczy, której nie widać w samym kosztorysie: z jakiej polisy likwidowana jest szkoda. Z OC sprawcy to nadal naprawa, bo koszt wynosi 84,0 procent wartości auta, a granica leży dopiero na 100 procentach. Z autocasco z progiem 70 procent to już szkoda całkowita i zamiast pieniędzy na naprawę dostajesz 19 000 zł odszkodowania. Te same dwie liczby, dwa zupełnie różne rozliczenia.

Poniżej cały rachunek, rozpisany na trzech kalkulatorach. Jedno auto osobowe, 4,3 roku, dobry stan techniczny. Najpierw lżejszy wariant stłuczki, w którym pytanie brzmi, czy kosztorys pokryje warsztat. Potem cięższy, w którym pytanie brzmi, czy auto w ogóle wróci na drogę. Na końcu to, o czym przy szkodach z OC mówi się najrzadziej: ile auto traci na wartości po samej naprawie.

Ile kosztuje naprawa według kosztorysu, a ile w warsztacie?

Kosztorys ubezpieczyciela to zestawienie kilku pozycji: roboczogodziny blacharskie, roboczogodziny lakiernicze, materiał lakierniczy i części zamienne, każda z własną stawką albo ceną. W lżejszym wariancie wygląda to tak: 9,4 roboczogodziny blacharskie, 4,6 lakiernicze, materiał lakierniczy za 680 zł netto, części za 2400 zł netto przed potrąceniem. Stawka w kosztorysie: 70 zł netto za roboczogodzinę. Potrącenie na częściach: 25 procent, części w jakości P, czyli porównywalny zamiennik.

Warsztat, do którego auto trafia, liczy 180 zł netto za godzinę.

Kosztorys wylicza 4 255,80 zł brutto. Ten sam zakres prac u warsztatu kosztuje 6 888,00 zł brutto. Brakuje 2 632,20 zł.

Skąd ta różnica? Z dwóch miejsc, i to nie po równo.

Robocizna odpowiada za 1 540 zł z 2 140 zł różnicy netto, czyli za 72 procent. Części za 600 zł, czyli za 28 procent. Materiał lakierniczy nie różni się wcale, bo wchodzi do obu wyliczeń tą samą kwotą.

To prowadzi do wniosku, który w sporze o kosztorys oszczędza sporo czasu. Przy 14 roboczogodzinach razem każda złotówka różnicy w stawce to 14 zł w końcowej kwocie. Różnica 110 zł na godzinie daje więc 1 540 zł. Kłótnia o potrącenie na częściach jest warta 600 zł. Kłótnia o stawkę jest warta ponad dwa razy więcej.

A co jeśli odliczasz VAT?

Wtedy liczy się netto. Kosztorys daje 3 460,00 zł, warsztat 5 600,00 zł, luka spada do 2 140,00 zł. Przy aucie firmowym z odliczeniem połowy VAT wychodzi pośrodku: kosztorys 3 857,90 zł, warsztat 6 244,00 zł, luka 2 386,10 zł. Sam zakres prac jest ten sam we wszystkich trzech wariantach, zmienia się tylko to, ile podatku zostaje po Twojej stronie.

A co jeśli warsztat bierze 130 zł, a kosztorys nie ma potrącenia?

Luka topnieje do 1 033,20 zł brutto. Kosztorys rośnie do 4 993,80 zł, bo części wchodzą w pełnej cenie 2400 zł, a warsztat spada do 6 027,00 zł. Zostaje wyłącznie różnica stawki: 60 zł na godzinie razy 14 godzin to 840 zł netto. Na tym przykładzie dobrze widać, że dopóki stawka w kosztorysie odbiega od rynkowej, sama poprawka potrącenia sporu nie zamyka.

Ta sama naprawa to przy aucie za 25 000 zł niecałe 28 procent jego wartości, więc o szkodzie całkowitej nie ma tu mowy. Robi się ciekawie w cięższym wariancie.

Kiedy naprawa zamienia się w szkodę całkowitą?

Cięższa stłuczka tego samego auta: kosztorys na 21 000 zł. Ubezpieczyciel wycenia pozostałości, czyli wrak, na 6 000 zł. Na giełdzie da się go sprzedać za 8 000 zł.

Przy OC sprawcy kalkulator zwraca: naprawa, nie szkoda całkowita. Koszt to 84,0 procent wartości auta, do progu 25 000 zł zostaje 4 000 zł zapasu, na naprawę idzie 21 000 zł.

Granica przy OC wynosi 100 procent wartości rynkowej pojazdu. Tak mówi utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego i stanowisko Rzecznika Finansowego. Próg 70 procent pochodzi z warunków autocasco i przy OC bywa stosowany bezpodstawnie. Jeżeli przy kosztach między 70 a 100 procent wartości auta przyszła decyzja o szkodzie całkowitej z OC sprawcy, to jest pierwszy punkt do odwołania.

A co jeśli ta sama szkoda idzie z autocasco z progiem 70 procent?

Próg spada do 17 500 zł, a 21 000 zł go przekracza. Szkoda całkowita. Odszkodowanie liczy się metodą różnicową: wartość auta sprzed szkody minus wartość pozostałości, czyli 25 000 zł minus 6 000 zł, co daje 19 000 zł.

I tu pojawia się rzecz, której wiele osób nie zauważa. Odszkodowanie jest liczone od wyceny wraku, którą przyjął ubezpieczyciel, a nie od tego, za ile wrak faktycznie sprzedasz.

Różnica między wariantem najlepszym a najgorszym to 3 000 zł i cała bierze się z tego, komu i za ile sprzedasz pozostałości. Samo odszkodowanie w każdym wierszu jest identyczne.

A co jeśli z OC naprawa wychodzi na 26 000 zł?

Wtedy 104,0 procent wartości auta, próg 25 000 zł przekroczony i szkoda całkowita także przy OC. Odszkodowanie to znowu 19 000 zł, bo nie zależy od kosztu naprawy, tylko od wartości auta i wraku. Przejście z 21 000 na 26 000 zł kosztorysu nie dokłada ani złotówki do wypłaty, zmienia za to jej rodzaj.

Przy jakiej naprawie auto jest szkodą całkowitą? Tabela progów

Próg to jedyna liczba, którą da się podać przed oględzinami, bo wynika wprost z wartości auta i podstawy wypłaty. Wycena wraku nie jest do tego potrzebna. Poniżej progi dla najczęściej sprawdzanych wartości aut, dla OC sprawcy i dla autocasco z najpopularniejszym progiem 70 procent. Każda wartość prowadzi do osobnej strony kalkulatora z wpisanym progiem OC.

Przy OC tabela jest trywialna, bo próg równa się wartości auta. Nietrywialna jest różnica między kolumnami. Przy aucie za 40 000 zł przedział, w którym ta sama naprawa jest szkodą całkowitą z autocasco, a zwykłą naprawą z OC, ma szerokość 12 000 zł. Przy aucie za 100 000 zł już 30 000 zł. Im droższe auto, tym więcej kosztorysów wpada w tę szarą strefę. Warto też pamiętać, że 70 procent to tylko najczęstszy zapis w warunkach autocasco, spotyka się też 60, 65 i 75 procent. O tym, który obowiązuje, rozstrzygają OWU konkretnej polisy.

Czy po naprawie auto traci na wartości i czy da się to odzyskać?

Wróćmy do wariantu z OC, w którym auto jest naprawiane. Nawet dobrze naprawione auto po poważnej stłuczce jest na rynku warte mniej niż identyczne bez historii szkody. Tę różnicę nazywa się ubytkiem wartości handlowej.

Podstawą roszczenia jest uchwała Sądu Najwyższego z 12 października 2001 r., sygn. akt III CZP 57/01: odszkodowanie może obejmować, obok kosztów naprawy, różnicę między wartością pojazdu przed uszkodzeniem i po naprawie. Wytyczna nr 21 Komisji Nadzoru Finansowego nakłada na ubezpieczyciela obowiązek zbadania zasadności takiego roszczenia z własnej inicjatywy. Sposób liczenia opisuje Instrukcja określania rynkowego ubytku wartości pojazdów nr 1/2009.

Nasze auto ma 4,3 roku, dla samochodów osobowych graniczny okres eksploatacji wynosi 6 lat, stan techniczny jest dobry, to pierwsza szkoda. Rzeczoznawca określa ubytek na 3 procent. Od wartości 25 000 zł daje to 750,00 zł. Niezależna wycena kosztuje 500 zł, więc na czysto zostaje 250,00 zł.

Nie jest to kwota, która zmienia życie. Ale jest dochodzona obok kosztów naprawy, a nie zamiast nich, a ta sama opinia rzeczoznawcy bywa przydatna przy sporze o stawkę z kosztorysu. Ten sam wydatek pracuje wtedy dwa razy.

A co jeśli rzeczoznawca da tylko 1 procent?

Ubytek wynosi 250,00 zł, czyli mniej niż sama wycena. Na czysto minus 250,00 zł. Przy niskim ubytku rozsądniej jest najpierw zgłosić roszczenie bez własnej opinii, bo zbadanie jego zasadności i tak należy do ubezpieczyciela.

A co jeśli auto ma 7 lat?

Roszczenie traci podstawę. Siedem lat przekracza okres eksploatacji dla auta osobowego, w którym ubytek w ogóle się szacuje. To samo dzieje się, gdy auto jest w przeciętnym lub gorszym stanie technicznym, i przy drugiej kolizji, jeśli brakuje danych o zakresie pierwszej. Przy ciężarówkach do 3,5 tony granica wynosi 4 lata, przy motocyklach i ciężarówkach powyżej 3,5 tony 3 lata.

Zestawienie wszystkich wariantów

To od czego zacząć po stłuczce?

Od sprawdzenia, z jakiej polisy idzie szkoda, bo to ustawia wszystko inne. Przy OC sprawcy próg szkody całkowitej to pełna wartość auta i każda decyzja wskazująca niższy próg zasługuje na odwołanie. Przy autocasco decyduje zapis w OWU i ta sama naprawa może skończyć się odszkodowaniem zamiast pieniędzy na warsztat. Jeżeli auto jest naprawiane, druga rzecz do sprawdzenia to stawka za roboczogodzinę w kosztorysie, bo tam zwykle leży większość różnicy. Trzecia, przy aucie młodszym niż 6 lat i w dobrym stanie, to ubytek wartości handlowej, niewielki, ale należny obok naprawy. Kolejność jest ważniejsza niż sama kwota: najpierw polisa, potem stawka, na końcu ubytek.

Pytania, które przy szkodach wracają najczęściej

Od jakiej kwoty naprawy jest szkoda całkowita z OC sprawcy?

Od kwoty wyższej niż wartość rynkowa auta sprzed szkody. Auto warte 30 000 zł jest szkodą całkowitą z OC dopiero wtedy, gdy naprawa przekracza 30 000 zł.

Czy ubezpieczyciel sprawcy może zastosować próg 70 procent?

Próg 70 procent pochodzi z warunków autocasco. Przy OC sprawcy granicą według utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i stanowiska Rzecznika Finansowego jest 100 procent wartości pojazdu.

Jak liczy się odszkodowanie przy szkodzie całkowitej?

Jako wartość auta sprzed szkody pomniejszoną o wartość pozostałości. Przy aucie za 25 000 zł i wraku wycenionym na 6 000 zł wypłata wynosi 19 000 zł.

Czy sprzedaż wraku drożej zmienia wysokość odszkodowania?

Nie. Odszkodowanie liczy się od wyceny pozostałości przyjętej przez ubezpieczyciela. Wyższa cena sprzedaży zwiększa tylko to, ile zostaje Ci w sumie.

Do ilu lat auta należy się ubytek wartości handlowej?

Według Instrukcji nr 1/2009 do 6 lat eksploatacji dla samochodów osobowych i terenowych, do 4 lat dla ciężarowych do 3,5 tony oraz do 3 lat dla motocykli i ciężarowych powyżej 3,5 tony.

Dlaczego kosztorys z OC jest niższy niż cena w warsztacie?

Najczęściej przez stawkę za roboczogodzinę i potrącenie na częściach. Przy 14 roboczogodzinach złotówka różnicy w stawce to 14 zł różnicy w kosztorysie.

Narzędzia omawiane w tym artykule

Kalkulator Kosztu Naprawy Pokolizyjnej - odtwarza podsumowanie kosztorysu i pokazuje, ile brakuje do ceny Twojego warsztatu, z rozbiciem na robociznę i części. Zobacz kalkulator

Kalkulator Szkody Całkowitej - próg przy OC sprawcy i autocasco oraz odszkodowanie metodą różnicową, z wariantami sprzedaży wraku. Zobacz kalkulator

Kalkulator Ubytku Wartości Handlowej - kwota ubytku po naprawie, okres eksploatacji według kategorii pojazdu i opłacalność własnej wyceny. Zobacz kalkulator

Więcej narzędzi z kategorii Motoryzacja

Kalkulator Kosztu Rocznego Utrzymania Auta · Kalkulator Kosztów Serwisu Samochodu · Kalkulator Przeglądu Samochodu · Kalkulator Leasingu Samochodu · Kalkulator Porównania Leasing vs Kredyt · Kalkulator Kosztu Wynajmu Auta · Kalkulator Kosztu Kilometra · Kalkulator Kosztu Dziennego Dojazdu · Kalkulator Kosztu Parkowania · Kalkulator Spalania Paliwa · Kalkulator Spalania Autostrada vs Miasto · Kalkulator Zasięgu na Pełnym Baku · Kalkulator Tankowania na Wyjazd · Kalkulator Tankowania za Granicą · Kalkulator LPG vs Benzyna · Kalkulator Ekonomicznej Prędkości Jazdy · Kalkulator Wyposażenia Auta vs Paliwo · Kalkulator EV vs Spalinowy · Kalkulator Ładowania EV · Kalkulator Zasięgu EV na Zimno · Kalkulator Rower vs Auto · Kalkulator Komunikacja vs Auto · Kalkulator Kosztów Carpoolingu · Kalkulator Czasu Przejazdu · Kalkulator Czasu Podróży z Przerwami · Kalkulator Czasu Jazdy Kierowcy · Kalkulator Tachografu · Kalkulator Prędkości Średniej · Kalkulator Prędkości Maksymalnej