Kalkulator Interpolacji Liniowej - Wzór, Tabela i Excel

    Ile wynosi y między dwoma znanymi punktami? Kalkulator interpoluje z dwóch punktów albo z tabeli wklejonej z Excela, liczy też x dla y i ostrzega przy ekstrapolacji.

    Parametry

    Wprowadź dane do obliczeń

    Pierwsza znana wartość x

    Wartość odpowiadająca x₁

    Musi być różne od x₁

    Wartość odpowiadająca x₂

    Wypełniona tabela zastępuje punkty 1 i 2

    Interpolacja: wartość y w tym x

    Interpolacja odwrotna

    Interpolacja liniowa: wartość pośrednia między dwoma punktami

    Skoro 40 punktów to 50 %, a 50 punktów to 75 %, ile procent daje 46 punktów? Interpolacja liniowa odpowiada: 65 %, bo 46 leży w 60 % drogi między 40 a 50. Kalkulator liczy taką wartość z dwóch punktów albo z całej tabeli wklejonej z Excela, działa też w drugą stronę (jakie x daje dane y) i rozpisuje podstawienie do wzoru. Gdy szukany punkt wypada poza danymi, wyraźnie ostrzega, że to już ekstrapolacja.

    Jak obliczyć interpolację liniową w kalkulatorze - krok po kroku

    1. 1
      Punkt 1: x₁ i y₁ - pierwsza znana para, np. 40 i 50. Liczby mogą być ujemne i ułamkowe, z przecinkiem albo kropką.
    2. 2
      Punkt 2: x₂ i y₂ - druga para, np. 50 i 75. Kolejność punktów nie ma znaczenia, ale x₁ i x₂ muszą się różnić.
    3. 3
      Tabela punktów - zamiast dwóch punktów możesz wkleić dwie kolumny z Excela albo wpisać pary x i y w wierszach, rozdzielone średnikiem lub spacją. Do 200 wierszy. Wypełniona tabela ma pierwszeństwo przed polami punktów.
    4. 4
      Szukane y dla x - x, dla którego chcesz poznać wartość, np. 46.
    5. 5
      Szukane x dla y - interpolacja odwrotna, np. ile punktów trzeba na 65 %. Można wypełnić oba pola naraz.
    6. 6
      Odczytaj wyniki - duży kafel z wartością, nachylenie, równanie prostej na użytym odcinku, położenie x na odcinku w procentach i pełne podstawienie do wzoru.

    Wzór na interpolację liniową i skąd się bierze

    Przez dwa punkty (x₁; y₁) i (x₂; y₂) przechodzi dokładnie jedna prosta. Jej nachylenie to a = (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁), czyli o ile rośnie y, gdy x rośnie o 1. Wartość w x to punkt startowy plus tyle kroków, ile x odsunęło się od x₁:

    y = y₁ + (x − x₁) · (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁)

    Dla przykładu z punktami: a = (75 − 50) / (50 − 40) = 2,5 punktu procentowego na każdy punkt, więc y = 50 + 6 · 2,5 = 65. Ten sam wynik daje proporcja: x leży w (46 − 40) / (50 − 40) = 0,6 odcinka, więc y też przesuwa się o 0,6 różnicy między 50 a 75.

    Interpolacja odwrotna to ten sam wzór z zamienionymi rolami x i y: x = x₁ + (y − y₁) · (x₂ − x₁) / (y₂ − y₁). Działa tylko wtedy, gdy y₁ ≠ y₂. Przy poziomej prostej każde x daje to samo y i nie da się wskazać jednego.

    Przykłady przeliczone w kalkulatorze

    Każdy wiersz to wynik z kalkulatora dla podanych danych. Ostatnia kolumna mówi, czy był to zwykły przypadek, czy któryś z tych, przy których łatwo się pomylić.

    Dane Szukane Wynik Uwaga
    (40; 50), (50; 75)x = 46y = 65interpolacja, 60 % odcinka
    (40; 50), (50; 75)y = 65x = 46interpolacja odwrotna
    (40; 50), (50; 75)x = 60y = 100ekstrapolacja, poza danymi
    (0; 100), (8; 20)x = 3y = 70wartości maleją, nachylenie −10
    (0; 0), (3; 1)x = 1y = 0,3333333333wynik do 10 cyfr znaczących
    tabela (0; 1 000), (10; 1 200), (20; 1 100), (30; 900)x = 15y = 1 150użyty odcinek od 10 do 20
    ta sama tabelay = 1 050x = 2,5 i x = 22,5dane rosną i maleją, dwie odpowiedzi

    Dwa ostatnie wiersze pokazują, dlaczego przy tabeli liczy się tylko odcinek, na którym leży x. Dla x = 15 kalkulator bierze punkty dla 10 i 20, a pozostałe pomija. Przy szukaniu x dla y przegląda wszystkie odcinki, bo wartość 1 050 pojawia się raz na wznoszącym się, a raz na opadającym fragmencie.

    Interpolacja, ekstrapolacja czy regresja - co wybrać

    Wszystkie trzy wyznaczają wartość z prostej, ale z innych punktów i z inną pewnością. Tabela zestawia je z proporcją, którą często myli się z interpolacją.

    Metoda Z czego liczy Przechodzi przez punkty? Kiedy
    Interpolacja liniowadwa sąsiednie punkty wokół xtak, przez każdywartość między pozycjami tabeli, normy, progi
    Ekstrapolacjaskrajny odcinek przedłużonytak, ale x jest poza nimitylko ostrożnie, blisko końca danych
    Regresja liniowawszystkie punkty narazzwykle nie, wygładzapomiary z rozrzutem, trend
    Proporcja a/b = c/xjeden punkt i zeroprosta przez początek układuwielkości wprost proporcjonalne

    Pułapki przy interpolowaniu tabel

    Odwrócona różnica w mianowniku. Licznik i mianownik muszą liczyć się w tej samej kolejności: (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁). Pomieszanie, np. (y₂ − y₁) / (x₁ − x₂), zmienia znak nachylenia i wynik ląduje po złej stronie y₁.

    Niewłaściwe sąsiednie wiersze. Przy tabeli bierze się dwa punkty bezpośrednio wokół x. Interpolowanie między pierwszym a ostatnim wierszem daje inną liczbę, gdy dane nie leżą na jednej prostej: dla tabeli z przykładu i x = 15 wyszłoby 950 zamiast 1 150.

    Ekstrapolacja udająca interpolację. Wzór policzy wartość także dla x spoza danych, ale nic nie gwarantuje, że zależność dalej jest liniowa. Kalkulator zaznacza taki wynik osobnym komunikatem.

    Szukanie x w danych niemonotonicznych. Jeśli y najpierw rośnie, a potem maleje, ta sama wartość może pojawić się kilka razy. Kalkulator podaje wtedy wszystkie rozwiązania, a nie tylko pierwsze.

    Pytania o interpolację liniową

    Jak obliczyć interpolację liniową w Excelu?
    Excel nie ma osobnej funkcji do interpolacji, ale dla dwóch punktów wystarczy funkcja prognozy liniowej: w angielskiej wersji FORECAST.LINEAR(x, known_y's, known_x's), w polskiej REGLINX.LINIOWA(x; znane_y; znane_x), a starsza nazwa REGLINX działa tak samo. Przez dwa punkty przechodzi dokładnie jedna prosta, więc wynik jest równy interpolacji. Dla całej tabeli te funkcje liczą regresję ze wszystkich punktów, czyli już coś innego.
    Czym różni się interpolacja od ekstrapolacji?
    Interpolacja szuka wartości między znanymi punktami, ekstrapolacja poza nimi. Wzór jest ten sam, ale wynik ekstrapolacji opiera się na założeniu, że trend trwa dalej, czego dane już nie potwierdzają.
    Jak wkleić dane z Excela do kalkulatora?
    Zaznacz w arkuszu dwie sąsiednie kolumny (x po lewej, y po prawej), skopiuj i wklej do pola „Tabela punktów”. Excel rozdziela kolumny tabulatorem, a kalkulator to rozpoznaje. Wiersz z nagłówkami kolumn zostanie pominięty, a wartości w formacie procentowym, np. 50%, są czytane jako liczby. Przecinek dziesiętny z polskiego Excela jest w porządku.
    Czy kolejność punktów ma znaczenie?
    Nie. Zamiana punktu 1 z punktem 2 daje ten sam wynik, a tabelę kalkulator sam sortuje rosnąco po x i informuje o tym pod wynikiem.
    Kiedy interpolacja liniowa jest za mało dokładna?
    Gdy zależność między punktami jest wyraźnie zakrzywiona, a punkty stoją daleko od siebie. Prosta między nimi jest wtedy cięciwą łuku, a błąd rośnie w środku odcinka. Pomaga gęstsza tabela albo metoda zakładająca krzywą.
    Co oznacza położenie x na odcinku w procentach?
    To część drogi od x₁ do x₂, którą przeszło x. Przy 60 % wynik leży w 60 % drogi od y₁ do y₂. Wartości 0 % i 100 % to same punkty.

    Powiązane narzędzia

    Generator Favicon

    Ikona strony z liter na kolorowym tle: favicon.ico, PNG 180, 192 i 512 px oraz SVG z kodem do head - Zobacz generator

    Generator Koloru Komplementarnego

    Kolor przeciwny na ekranie (RGB) i w farbach (koło RYB), z triadą i kontrastem pary - Zobacz generator

    Kalkulator Funkcji Liniowej

    Wzór f(x) = ax + b, miejsce zerowe i przecięcie z osią Y - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Proporcji

    Niewiadoma w proporcji a/b = c/x, gdy prosta przechodzi przez zero - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Regresji Liniowej

    Prosta dopasowana do wielu pomiarów z rozrzutem - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Współrzędnych

    Odległość między punktami i środek odcinka - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Układów Równań

    Prosta przez dwa punkty jako układ dwóch równań, krok po kroku - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Wielomianów

    Gdy prosta nie wystarcza: pierwiastki i rozkład wielomianu - Zobacz kalkulator

    Kalkulator zweryfikowany przez zespół LiczGrupa.pl

    Treść, wzory i wyniki zostały sprawdzone pod kątem poprawności i aktualności przez nasz zespół specjalistów.

    Natalia Skrzek

    Sprawdziła: Natalia Skrzek