Ile wynosi y między dwoma znanymi punktami? Kalkulator interpoluje z dwóch punktów albo z tabeli wklejonej z Excela, liczy też x dla y i ostrzega przy ekstrapolacji.
Kalkulator Interpolacji Liniowej - Wzór, Tabela i Excel
Ile wynosi y między dwoma znanymi punktami? Kalkulator interpoluje z dwóch punktów albo z tabeli wklejonej z Excela, liczy też x dla y i ostrzega przy ekstrapolacji.
Parametry
Wprowadź dane do obliczeń
Interpolacja liniowa: wartość pośrednia między dwoma punktami
Skoro 40 punktów to 50 %, a 50 punktów to 75 %, ile procent daje 46 punktów? Interpolacja liniowa odpowiada: 65 %, bo 46 leży w 60 % drogi między 40 a 50. Kalkulator liczy taką wartość z dwóch punktów albo z całej tabeli wklejonej z Excela, działa też w drugą stronę (jakie x daje dane y) i rozpisuje podstawienie do wzoru. Gdy szukany punkt wypada poza danymi, wyraźnie ostrzega, że to już ekstrapolacja.
Jak obliczyć interpolację liniową w kalkulatorze - krok po kroku
-
1
Punkt 1: x₁ i y₁ - pierwsza znana para, np. 40 i 50. Liczby mogą być ujemne i ułamkowe, z przecinkiem albo kropką.
-
2
Punkt 2: x₂ i y₂ - druga para, np. 50 i 75. Kolejność punktów nie ma znaczenia, ale x₁ i x₂ muszą się różnić.
-
3
Tabela punktów - zamiast dwóch punktów możesz wkleić dwie kolumny z Excela albo wpisać pary x i y w wierszach, rozdzielone średnikiem lub spacją. Do 200 wierszy. Wypełniona tabela ma pierwszeństwo przed polami punktów.
-
4
Szukane y dla x - x, dla którego chcesz poznać wartość, np. 46.
-
5
Szukane x dla y - interpolacja odwrotna, np. ile punktów trzeba na 65 %. Można wypełnić oba pola naraz.
-
6
Odczytaj wyniki - duży kafel z wartością, nachylenie, równanie prostej na użytym odcinku, położenie x na odcinku w procentach i pełne podstawienie do wzoru.
Wzór na interpolację liniową i skąd się bierze
Przez dwa punkty (x₁; y₁) i (x₂; y₂) przechodzi dokładnie jedna prosta. Jej nachylenie to a = (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁), czyli o ile rośnie y, gdy x rośnie o 1. Wartość w x to punkt startowy plus tyle kroków, ile x odsunęło się od x₁:
Dla przykładu z punktami: a = (75 − 50) / (50 − 40) = 2,5 punktu procentowego na każdy punkt, więc y = 50 + 6 · 2,5 = 65. Ten sam wynik daje proporcja: x leży w (46 − 40) / (50 − 40) = 0,6 odcinka, więc y też przesuwa się o 0,6 różnicy między 50 a 75.
Interpolacja odwrotna to ten sam wzór z zamienionymi rolami x i y: x = x₁ + (y − y₁) · (x₂ − x₁) / (y₂ − y₁). Działa tylko wtedy, gdy y₁ ≠ y₂. Przy poziomej prostej każde x daje to samo y i nie da się wskazać jednego.
Przykłady przeliczone w kalkulatorze
Każdy wiersz to wynik z kalkulatora dla podanych danych. Ostatnia kolumna mówi, czy był to zwykły przypadek, czy któryś z tych, przy których łatwo się pomylić.
| Dane | Szukane | Wynik | Uwaga |
|---|---|---|---|
| (40; 50), (50; 75) | x = 46 | y = 65 | interpolacja, 60 % odcinka |
| (40; 50), (50; 75) | y = 65 | x = 46 | interpolacja odwrotna |
| (40; 50), (50; 75) | x = 60 | y = 100 | ekstrapolacja, poza danymi |
| (0; 100), (8; 20) | x = 3 | y = 70 | wartości maleją, nachylenie −10 |
| (0; 0), (3; 1) | x = 1 | y = 0,3333333333 | wynik do 10 cyfr znaczących |
| tabela (0; 1 000), (10; 1 200), (20; 1 100), (30; 900) | x = 15 | y = 1 150 | użyty odcinek od 10 do 20 |
| ta sama tabela | y = 1 050 | x = 2,5 i x = 22,5 | dane rosną i maleją, dwie odpowiedzi |
Dwa ostatnie wiersze pokazują, dlaczego przy tabeli liczy się tylko odcinek, na którym leży x. Dla x = 15 kalkulator bierze punkty dla 10 i 20, a pozostałe pomija. Przy szukaniu x dla y przegląda wszystkie odcinki, bo wartość 1 050 pojawia się raz na wznoszącym się, a raz na opadającym fragmencie.
Interpolacja, ekstrapolacja czy regresja - co wybrać
Wszystkie trzy wyznaczają wartość z prostej, ale z innych punktów i z inną pewnością. Tabela zestawia je z proporcją, którą często myli się z interpolacją.
| Metoda | Z czego liczy | Przechodzi przez punkty? | Kiedy |
|---|---|---|---|
| Interpolacja liniowa | dwa sąsiednie punkty wokół x | tak, przez każdy | wartość między pozycjami tabeli, normy, progi |
| Ekstrapolacja | skrajny odcinek przedłużony | tak, ale x jest poza nimi | tylko ostrożnie, blisko końca danych |
| Regresja liniowa | wszystkie punkty naraz | zwykle nie, wygładza | pomiary z rozrzutem, trend |
| Proporcja a/b = c/x | jeden punkt i zero | prosta przez początek układu | wielkości wprost proporcjonalne |
Pułapki przy interpolowaniu tabel
Odwrócona różnica w mianowniku. Licznik i mianownik muszą liczyć się w tej samej kolejności: (y₂ − y₁) / (x₂ − x₁). Pomieszanie, np. (y₂ − y₁) / (x₁ − x₂), zmienia znak nachylenia i wynik ląduje po złej stronie y₁.
Niewłaściwe sąsiednie wiersze. Przy tabeli bierze się dwa punkty bezpośrednio wokół x. Interpolowanie między pierwszym a ostatnim wierszem daje inną liczbę, gdy dane nie leżą na jednej prostej: dla tabeli z przykładu i x = 15 wyszłoby 950 zamiast 1 150.
Ekstrapolacja udająca interpolację. Wzór policzy wartość także dla x spoza danych, ale nic nie gwarantuje, że zależność dalej jest liniowa. Kalkulator zaznacza taki wynik osobnym komunikatem.
Szukanie x w danych niemonotonicznych. Jeśli y najpierw rośnie, a potem maleje, ta sama wartość może pojawić się kilka razy. Kalkulator podaje wtedy wszystkie rozwiązania, a nie tylko pierwsze.
Pytania o interpolację liniową
Powiązane narzędzia
Generator Favicon
Ikona strony z liter na kolorowym tle: favicon.ico, PNG 180, 192 i 512 px oraz SVG z kodem do head - Zobacz generator
Generator Koloru Komplementarnego
Kolor przeciwny na ekranie (RGB) i w farbach (koło RYB), z triadą i kontrastem pary - Zobacz generator
Kalkulator Funkcji Liniowej
Wzór f(x) = ax + b, miejsce zerowe i przecięcie z osią Y - Zobacz kalkulator
Kalkulator Proporcji
Niewiadoma w proporcji a/b = c/x, gdy prosta przechodzi przez zero - Zobacz kalkulator
Kalkulator Regresji Liniowej
Prosta dopasowana do wielu pomiarów z rozrzutem - Zobacz kalkulator
Kalkulator Współrzędnych
Odległość między punktami i środek odcinka - Zobacz kalkulator
Kalkulator Układów Równań
Prosta przez dwa punkty jako układ dwóch równań, krok po kroku - Zobacz kalkulator
Kalkulator Wielomianów
Gdy prosta nie wystarcza: pierwiastki i rozkład wielomianu - Zobacz kalkulator
Kalkulator zweryfikowany przez zespół LiczGrupa.pl
Treść, wzory i wyniki zostały sprawdzone pod kątem poprawności i aktualności przez nasz zespół specjalistów.

Sprawdziła: Natalia Skrzek