Kalkulator Podatku od Darowizny - Grupy 0-III i Spadek

Ile podatku od darowizny zapłacisz w każdej grupie

Te same 50 000 zł od mamy przelane na konto i zgłoszone w urzędzie to 0 zł podatku. Od teścia to 457 zł, od wujka, brata taty, 1 825 zł, a od znajomego już 7 434 zł. Kalkulator liczy podatek od darowizny i od spadku według kwot wolnych z ustawy o podatku od spadków i darowizn i skal z rozporządzenia Ministra Finansów, sumuje wcześniejsze darowizny od tej samej osoby z ostatnich 5 lat i pokazuje, co się zmieni, gdy najbliższa rodzina nie zdąży ze zgłoszeniem.

Jak policzyć podatek od darowizny - krok po kroku

1
Rodzaj nabycia - darowizna albo spadek. Przy spadku kalkulator nie pyta o formę przekazania i podaje terminy liczone od postanowienia sądu albo aktu poświadczenia dziedziczenia.
2
Kim jest darczyńca - lista zamienia pokrewieństwo na grupę podatkową: grupa zerowa (małżonek, dzieci, wnuki, rodzice, dziadkowie, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha), I grupa (zięć, synowa, teściowie), II grupa (np. siostrzeniec, bratanek, brat lub siostra rodzica, szwagier) i III grupa (wszyscy pozostali, także kuzyn, mąż ciotki i partner bez ślubu).
3
Wartość darowizny lub spadku - wartość rynkowa w złotych z dnia otrzymania, przy spadku tylko Twoja część. Obok możesz wpisać długi i ciężary, np. koszty pogrzebu, długi spadkowe albo wypłacony zachowek.
4
Przedmiot i zgłoszenie - pieniądze przelewem, pieniądze gotówką, rzecz albo umowa w akcie notarialnym, a dla najbliższej rodziny także to, czy zgłosisz nabycie w urzędzie w ciągu 6 miesięcy.
5
Wcześniejsze nabycia od tej samej osoby - suma darowizn z bieżącego roku i 5 lat wstecz oraz, jeśli go znasz, podatek, który już od nich zapłaciłeś. Pole zostaw puste, gdy to pierwsza darowizna.
6
Odczytaj wyniki - duży kafel to podatek do zapłaty, mniejsze pokazują podstawę, kwotę wolną, stawkę krańcową i stopę efektywną. Tabela pod spodem porównuje Twój przypadek z wariantem bez zgłoszenia albo z tą samą kwotą w pozostałych grupach.

Darowizna w rodzinie - zanim policzysz

Bez liczenia

Mama daje 80 000 zł w gotówce i zgłoszenie nic nie daje, bo ponad kwotę 36 120 zł zwolnienie wymaga przelewu.
Druga darowizna od wujka po dwóch latach „mieści się w kwocie wolnej”, ale urząd doliczy pierwszą.
Spadek po ojcu zgłoszony po 7 miesiącach od uprawomocnienia postanowienia sądu zamienia się w podatek jak dla I grupy.
Koszty pogrzebu nieopłacone z majątku zmarłego ani z zasiłku pogrzebowego i długi spadkowe zostają w podstawie, choć ustawa pozwala je odjąć.

Z kalkulatorem

Widać od razu, czy wystarczy przelew i formularz SD-Z2, czy podatek i tak wyjdzie.
Wcześniejsze darowizny z 5 lat są doliczone, a podatek już zapłacony odjęty.
Grupa podatkowa wynika z wybranego pokrewieństwa, bez szukania w ustawie.
Podstawa i podatek są zaokrąglone do pełnych złotych tak, jak robi to urząd.

Wzór na podatek od spadków i darowizn

Podatek płacisz tylko od nadwyżki czystej wartości ponad kwotę wolną Twojej grupy. Nadwyżka jest dzielona na trzy przedziały: do 11 833 zł, od 11 833 zł do 23 665 zł i powyżej. W każdym przedziale obowiązuje inna stawka, a kwota stała na początku przedziału to podatek od wszystkiego, co jest niżej.

    nadwyżka = (wartość - długi + wcześniejsze nabycia z 5 lat) - kwota wolna

    podatek = kwota stała przedziału + stawka × (nadwyżka - dolny próg przedziału)

    do zapłaty = podatek od sumy - podatek od wcześniejszych nabyć

Darowizna 50 000 zł od znajomego (III grupa). Nadwyżka: 50 000 - 5 733 = 44 267 zł, czyli trzeci przedział. Podatek: 3 313,20 zł + 20 % × (44 267 - 23 665) = 3 313,20 + 4 120,40 = 7 433,60 zł, po zaokrągleniu 7 434 zł. Stopa efektywna 14,87 %.

Ta sama kwota od wujka, brata taty (II grupa). Nadwyżka: 50 000 - 27 090 = 22 910 zł, drugi przedział. Podatek: 828,40 zł + 9 % × (22 910 - 11 833) = 828,40 + 996,93 = 1 825,33 zł, po zaokrągleniu 1 825 zł.

Dwie darowizny po 20 000 zł od tej samej osoby z III grupy w odstępie dwóch lat. Za pierwszym razem podatek od 14 267 zł nadwyżki: 1 420 zł + 16 % × 2 434 = 1 809 zł. Za drugim urząd liczy podatek od sumy 40 000 zł (nadwyżka 34 267 zł): 5 434 zł i odejmuje to, co już zapłacono. Do zapłaty: 3 625 zł, a nie 1 809 zł.

Ile daje zgłoszenie w grupie zerowej

Najbliższa rodzina płaci zero, ale tylko po spełnieniu warunków z art. 4a ustawy. Bez nich nabycie jest opodatkowane jak w I grupie. Tabela pokazuje, ile kosztuje spóźnione zgłoszenie albo gotówka zamiast przelewu przy kilku typowych kwotach. Liczby policzył ten kalkulator.

Sytuacja	Bez spełnienia warunków	Przelew i zgłoszenie w 6 miesięcy	Różnica
Darowizna 50 000 zł od mamy, brak zgłoszenia	457 zł	0 zł	457 zł
Darowizna 80 000 zł w gotówce od babci	2 362 zł	0 zł	2 362 zł
Darowizna 100 000 zł od brata, brak zgłoszenia	3 762 zł	0 zł	3 762 zł
Spadek 400 000 zł po ojcu zgłoszony po terminie	24 762 zł	0 zł	24 762 zł
Razem w czterech sytuacjach	31 343 zł	0 zł	31 343 zł

Zgłoszenia nie trzeba składać w dwóch sytuacjach: gdy suma nabyć od tej osoby z bieżącego roku i 5 lat wstecz nie przekracza 36 120 zł albo gdy darowizna była w akcie notarialnym. Termin 6 miesięcy przy darowiźnie biegnie od dnia jej otrzymania, a przy spadku od uprawomocnienia postanowienia sądu albo zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia. Kto dowiedział się o nabyciu później, ma 6 miesięcy od dnia, w którym się dowiedział, ale musi to uprawdopodobnić. Zwolnienie przysługuje, gdy w chwili nabycia obdarowany lub spadkobierca ma obywatelstwo Polski, innego państwa UE albo EFTA z EOG albo mieszka w Polsce lub w takim państwie (art. 4 ust. 4).

Grupy podatkowe, kwoty wolne i skale

Grupę ustala się według pokrewieństwa z darczyńcą albo spadkodawcą (art. 14 ustawy). Kwoty wolne pochodzą z art. 9 ust. 1 ustawy, stawki i progi z rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie kwot wolnych i skal podatkowych. Ostatnia kolumna to podatek od darowizny 100 000 zł w danej grupie.

Grupa	Kto należy	Kwota wolna	Stawki	Podatek od 100 000 zł
Zerowa	małżonek, zstępni (dzieci, wnuki), wstępni (rodzice, dziadkowie), pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha	całość po spełnieniu warunków	0 %	0 zł
I	zięć, synowa, teściowie (oraz grupa zerowa bez spełnionych warunków)	36 120 zł	3 / 5 / 7 %	3 762 zł
II	zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni i małżonkowie pasierbów, małżonkowie rodzeństwa, rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych	27 090 zł	7 / 9 / 12 %	7 803 zł
III	wszyscy inni nabywcy, np. kuzyn, mąż ciotki, żona wujka, partner bez ślubu, przyjaciel	5 733 zł	12 / 16 / 20 %	17 434 zł

Kwoty stałe na początku przedziałów: I grupa 355 zł i 946,60 zł, II grupa 828,40 zł i 1 893,30 zł, III grupa 1 420 zł i 3 313,20 zł. Przykład z małą kwotą: 10 000 zł od znajomego daje nadwyżkę 4 267 zł i podatek 512 zł, a 30 000 zł od szwagra tylko 204 zł.

Często pytacie o podatek od darowizny

Ile wynosi podatek od darowizny od osoby obcej?

Osoba obca to III grupa: kwota wolna 5 733 zł i stawki 12 %, 16 % i 20 %. Przy 15 000 zł podatek to 1 112 zł, przy 100 000 zł już 17 434 zł. Od nadwyżki ponad 23 665 zł każda kolejna złotówka jest opodatkowana stawką 20 %.

Czy darowizna od rodziców dla dziecka jest zawsze bez podatku?

Tylko po spełnieniu warunków. Gdy suma od tego rodzica z 5 lat przekracza 36 120 zł, trzeba zgłosić darowiznę na formularzu SD-Z2 w ciągu 6 miesięcy, a pieniądze muszą przyjść przelewem na konto obdarowanego albo przekazem pocztowym. Każde z rodziców to osobny darczyńca, więc kwoty od mamy i od taty sumuje się oddzielnie.

Jak wycenić darowiznę samochodu albo mieszkania?

Według wartości rynkowej z dnia otrzymania, czyli przeciętnych cen rzeczy tego samego rodzaju z uwzględnieniem stanu i zużycia (art. 8 ustawy). Gdy wartość wpisana w zeznaniu odbiega od rynkowej, urząd wzywa do jej poprawienia, a przy różnicy większej niż 33 % od opinii biegłego jego koszt ponosi podatnik. Do mieszkania przyda się wycena mieszkania.

Kiedy składa się SD-3, a kiedy SD-Z2?

SD-Z2 to zgłoszenie najbliższej rodziny, które daje zwolnienie, termin 6 miesięcy. SD-3 to zeznanie podatkowe dla I, II i III grupy, termin miesiąc od powstania obowiązku podatkowego. Gdy grupa zerowa przegapi termin zgłoszenia, na zeznanie ma miesiąc od upływu tych 6 miesięcy. Przy darowiźnie w akcie notarialnym podatek pobiera notariusz i zeznania się nie składa.

Co można odjąć od wartości spadku?

Długi spadkowe, koszty leczenia i opieki w ostatniej chorobie spadkodawcy (jeśli nie pokrył ich sam), koszty pogrzebu z nagrobkiem w zwyczajowym zakresie (jeśli nie pokrył ich majątek zmarłego ani zasiłek pogrzebowy), koszty postępowania spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu i wypłacony zachowek (art. 7 ust. 3). Przykład: spadek 250 000 zł po wujku z 18 000 zł długów daje w II grupie podatek 23 643 zł.

Czy można rozłożyć darowiznę na kilka mniejszych, żeby nie płacić?

Nie w obrębie 5 lat. Nabycia od tej samej osoby z roku ostatniej darowizny i 5 lat wcześniej sumuje się, od sumy liczy podatek i odejmuje to, co już zapłacono (art. 9 ust. 2). Kwota wolna działa więc raz na ten okres, a nie przy każdej darowiźnie. Odejmuje się tylko podatek od nabyć, które były opodatkowane, więc w najbliższej rodzinie wcześniejsze darowizny zwolnione po zgłoszeniu nic nie obniżają. Od dwóch różnych darczyńców kwoty liczy się osobno.

Co grozi za niezgłoszoną darowiznę?

Gdy podatnik powoła się na darowiznę dopiero w trakcie kontroli albo postępowania podatkowego, a podatek nie był zapłacony, stawka wynosi 20 % (art. 15 ust. 4). Kalkulator tej stawki nie liczy, bo dotyczy sporu z urzędem, a nie zwykłego rozliczenia. Spóźnione zgłoszenie można próbować ratować wnioskiem o przywrócenie terminu, jeśli uchybienie nastąpiło bez winy podatnika.

Czy kalkulator uwzględnia ulgę mieszkaniową?

Nie. Ustawa ma osobne zwolnienia, np. dla mieszkania odziedziczonego przez I i II grupę po spełnieniu warunków z art. 16 albo dla darowizny pieniędzy na cele mieszkaniowe. Mają własne limity i warunki, dlatego wynik bez nich to górna granica podatku. Przy sprzedaży mieszkania z darowizny przyda się kalkulator podatku od sprzedaży mieszkania.

Powiązane narzędzia

Kalkulator Ciasta na Pierogi

Ile mąki, wody, jajek i masła na zadaną liczbę pierogów, do tego farsz ruski, z kapustą albo z mięsem - Zobacz kalkulator

Kalkulator Wielomianów

Pierwiastki z krotnościami, rozkład na czynniki i dzielenie z resztą schematem Hornera - Zobacz kalkulator

Kalkulator Zachowku

Ile należy się pominiętemu w testamencie i ile spadkobierca odejmie od podstawy - Zobacz kalkulator

Kalkulator Taksy Notarialnej

Koszt aktu notarialnego darowizny mieszkania lub domu - Zobacz kalkulator

Kalkulator Wyceny Mieszkania

Wartość rynkowa lokalu do wpisania w zgłoszeniu albo zeznaniu - Zobacz kalkulator

Kalkulator Podatku od Sprzedaży Mieszkania

PIT przy sprzedaży mieszkania otrzymanego w darowiźnie lub spadku - Zobacz kalkulator

Kalkulator Podatku PCC

Podatek przy kupnie, gdy przekazanie nie jest darowizną, tylko sprzedażą - Zobacz kalkulator