Kalkulator Okresu Zwrotu Nakładów

Okres zwrotu nakładów inwestycyjnych firmy

Maszyna za 100 000 zł, która co roku zostawia w firmie 25 000 zł nadwyżki, odda pieniądze po 4 latach. Przy stopie dyskontowej 8 % ten sam zwrot w dzisiejszych złotówkach zajmie 5 lat. Kalkulator liczy oba okresy: prosty (PP, payback period) i zdyskontowany (DPP), dla stałej nadwyżki, dla nadwyżki złożonej z zysku netto, amortyzacji i odsetek albo dla listy różnych kwot rok po roku. Doliczy też czas budowy przed startem i porówna wynik z okresem, jakiego wymaga inwestor.

Jak obliczyć okres zwrotu nakładów - krok po kroku

1
Nakłady inwestycyjne - cała kwota wydana na przedsięwzięcie: zakup, montaż, uruchomienie, szkolenie. Kalkulator traktuje ją jako wydaną przed pierwszym rokiem pracy inwestycji.
2
Czas realizacji - ile miesięcy trwa budowa albo wdrożenie, zanim inwestycja zacznie zarabiać. Puste pole oznacza start od razu. Gdy coś wpiszesz, dostaniesz drugi okres, liczony od wydania pierwszej złotówki.
3
Nadwyżka finansowa - wybierz jeden z trzech sposobów: jedna stała kwota roczna, składniki (zysk netto, amortyzacja, odsetki) albo lista kwot dla kolejnych lat, np. wklejona kolumna z Excela.
4
Stopa dyskontowa - opcjonalnie, w procentach rocznie. Zwykle koszt kapitału firmy albo stopa, jaką dałaby inna inwestycja o podobnym ryzyku. Bez niej nie ma okresu zdyskontowanego.
5
Wymagany okres zwrotu - opcjonalnie, w latach, np. 5 albo 2,5. Kalkulator porówna z nim prosty okres zwrotu i powie, czy projekt mieści się w limicie, i o ile miesięcy.
6
Odczytaj wyniki - duży kafel to prosty okres zwrotu, mniejsze to okres zdyskontowany, okres od rozpoczęcia realizacji i ocena względem wymogu. Tabela pod spodem pokazuje nadwyżkę i sumę narastająco rok po roku do roku zwrotu (przy długich okresach wybrane lata), a rok zwrotu jest podświetlony.

Czym jest nadwyżka finansowa w rachunku zwrotu

Okres zwrotu nie liczy się z zysku księgowego, tylko z gotówki, którą inwestycja zostawia w firmie. W materiałach dydaktycznych SGGW (dr inż. Agnieszka Tyburcy, „Metody oceny inwestycji”) okres zwrotu nakładów to czas potrzebny do odzyskania nakładów z osiąganych nadwyżek finansowych, a nadwyżka to suma zysku netto i amortyzacji, gdy inwestycję finansuje kapitał własny. Przy kredycie dochodzą do niej jeszcze odsetki. Amortyzacja wraca do sumy, bo jest kosztem, za którym nie stoi wydatek w danym roku: pieniądze na maszynę wyszły z kasy raz, na początku.

Ile wynosi amortyzacja nowego środka trwałego, policzysz osobnym narzędziem, a potem wpiszesz ją w tryb „składniki”. Przykład z drugiego materiału tej samej autorki („Proste metody oceny inwestycji”, przykład 3, rok 2): zysk netto 2 576 zł, amortyzacja 1 500 zł i odsetki 300 zł dają nadwyżkę 4 376 zł za rok.

Prosty czy zdyskontowany okres zwrotu - porównanie

Obie metody odpowiadają na to samo pytanie, ale inaczej traktują pieniądze z dalszych lat. Tabela zestawia różnice, a dwa ostatnie wiersze pokazują liczby z przykładu 4 z materiału SGGW „Proste metody oceny inwestycji” (nakład 25 000 zł, stopa 12 %), przeliczone tym kalkulatorem.

Parametr	Prosty (PP)	Zdyskontowany (DPP)
Co sumuje	nadwyżki w złotówkach z danego roku	nadwyżki podzielone przez (1 + i)^t
Wartość pieniądza w czasie	pomija	uwzględnia
Wynik względem drugiej metody	zawsze krótszy albo równy	dłuższy przy stopie powyżej 0 % i dodatnich nadwyżkach
Potrzebne dane	nakład i nadwyżki	to samo plus stopa dyskontowa
Kiedy wystarcza	szybki odsiew, krótkie projekty	projekty na kilka lat i więcej
Przedsięwzięcie 1 (SGGW)	3 lata i 8 miesięcy	4 lata i 10 miesięcy
Przedsięwzięcie 2 (SGGW)	3 lata i 6 miesięcy - szybsze	5 lat i 2 miesiące - wolniejsze

Ranking się odwraca. Przedsięwzięcie 2 ma najwięcej gotówki w pierwszym roku (8 443 zł), potem nadwyżki spadają do 5 426 zł, więc prosty rachunek je faworyzuje. Po zdyskontowaniu przy 12 % dalsze lata ważą mniej i wygrywa przedsięwzięcie 1, którego nadwyżki rosną do 8 195 zł w 4. roku.

Ile trwa zwrot 100 000 zł przy różnej nadwyżce i stopie

Tabela pokazuje, jak bardzo stopa dyskontowa wydłuża zwrot, gdy nadwyżka jest mała w stosunku do nakładu. Wszystkie okresy policzone tym kalkulatorem dla nakładu 100 000 zł i stałej nadwyżki rocznej, bez czasu realizacji.

Nadwyżka roczna	Prosty (PP)	DPP przy 5 %	DPP przy 8 %	DPP przy 12 %
50 000 zł	2 lata	2 lata i 2 miesiące	2 lata i 3 miesiące	2 lata i 5 miesięcy
40 000 zł	2 lata i 6 miesięcy	2 lata i 9 miesięcy	2 lata i 11 miesięcy	3 lata i 2 miesiące
25 000 zł	4 lata	4 lata i 7 miesięcy	5 lat	5 lat i 9 miesięcy
20 000 zł	5 lat	5 lat i 11 miesięcy	6 lat i 8 miesięcy	8 lat i 1 miesiąc
12 500 zł	8 lat	10 lat i 6 miesięcy	13 lat i 3 miesiące	28 lat i 5 miesięcy
10 000 zł	10 lat	14 lat i 3 miesiące	20 lat i 11 miesięcy	nigdy

Ostatni wiersz to nie błąd. Przy stałej nadwyżce zdyskontowany zwrot w ogóle istnieje tylko wtedy, gdy roczna nadwyżka jest większa niż nakład pomnożony przez stopę. Tu 10 000 zł to dokładnie 10 % nakładu, a stopa wynosi 12 %, więc nawet nadwyżki płynące bez końca są dziś warte mniej niż 100 000 zł. Przy 12 500 zł próg jest przekroczony, ale niewiele, i DPP wydłuża się ponad trzykrotnie wobec prostego okresu.

Wzór na okres zwrotu nakładów i pięć przykładów

Przy stałej nadwyżce wystarczy dzielenie. Materiał SGGW podaje wzór liczony od wydania pierwszej złotówki:

OZN = NI ÷ RNF + X
NI - nakłady, RNF - roczna nadwyżka finansowa, X - czas realizacji przedsięwzięcia

Przy tym wzorze stoi w materiale wprost uwaga, że ma sens tylko wtedy, gdy nadwyżka jest co roku taka sama. Gdy kwoty się zmieniają, sumuje się je narastająco i szuka roku, w którym suma przekracza nakład. Brakującą część roku wylicza się proporcjonalnie (interpolacja) i zamienia na miesiące. Wersja zdyskontowana robi to samo na kwotach podzielonych przez (1 + i)^t, gdzie t to numer roku.

Przykład 1 - stała nadwyżka. Nakład 100 000 zł, nadwyżka 25 000 zł rocznie: 100 000 ÷ 25 000 = 4 lata. Przy stopie 8 % suma zdyskontowanych nadwyżek po 4 latach to 82 803 zł, po 5 latach 99 818 zł, więc brakuje jeszcze 182 zł. W 6. roku zdyskontowana nadwyżka wynosi 15 754 zł, a 182 zł to ułamek 0,0116 roku, czyli niecałe pół miesiąca.
Wynik: PP 4 lata, DPP 5 lat

Przykład 2 - nierówne nadwyżki i rok budowy (SGGW, przykład 3). Nakład 18 000 zł, realizacja 1 rok, nadwyżki przedsięwzięcia I: 2 725, 4 376, 4 366, 4 357, 4 319, 3 143, 2 988 zł. Po 4 latach suma to 15 824 zł, po 5 latach 20 143 zł. Brakuje 18 000 - 15 824 = 2 176 zł z 4 319 zł piątego roku, czyli 0,504 roku, około 6 miesięcy.
Wynik: 4 lata i 6 miesięcy eksploatacji, 5 lat i 6 miesięcy od rozpoczęcia realizacji

Przykład 3 - wymóg inwestora. Te same dane dla przedsięwzięcia II (2 074, 2 235, 2 314, 3 293, 3 283, 3 274, 3 264 zł) dają zwrot w 7. roku eksploatacji: 6 lat i 6 miesięcy, a z rokiem budowy 7 lat i 6 miesięcy. Przy wymogu 5 lat od rozpoczęcia realizacji przedsięwzięcie I przekracza limit o 6 miesięcy, przedsięwzięcie II o 2 lata i 6 miesięcy.
Wynik: oba projekty nie spełniają wymogu, bliżej jest I

Przykład 4 - nadwyżka ze składników. Nakład 12 000 zł, zysk netto 2 576 zł, amortyzacja 1 500 zł, odsetki 300 zł. Nadwyżka: 4 376 zł rocznie, 12 000 ÷ 4 376 = 2,74 roku.
Wynik: 2 lata i 9 miesięcy

Przykład 5 - stopa, przy której DPP nie istnieje. Nakład 100 000 zł, nadwyżka 5 000 zł, stopa 6 %. Prosty okres to 20 lat, ale nawet nieskończony strumień 5 000 zł przy 6 % jest dziś wart tylko 5 000 ÷ 0,06 = 83 333 zł. Zdyskontowane nadwyżki nigdy nie pokryją nakładu.
Wynik: PP 20 lat, DPP nigdy, bo nadwyżka nie przekracza 6 % nakładu

Najczęstsze błędy przy liczeniu okresu zwrotu

Zysk netto zamiast nadwyżki. Bez amortyzacji okres wychodzi za długi. W przykładzie 4 sam zysk netto dałby 12 000 ÷ 2 576 = 4,66 roku zamiast 2,74. Poprawnie: zysk netto plus amortyzacja, przy kredycie także odsetki.

Wzór NI ÷ RNF na nierównych kwotach. Średnia z przykładu 2 (nadwyżki z 7 lat, 3 753 zł) dałaby 4,8 roku zamiast 4,5. Przy zmiennych nadwyżkach poprawny jest rachunek narastający, który kalkulator robi w trybie listy.

Pominięty czas budowy. Inwestor, który pyta o zwrot „od decyzji”, liczy od pierwszego przelewu. Rok budowy w przykładzie 2 zmienia 4,5 roku w 5,5. Poprawnie: wpisz czas realizacji i porównuj z wymogiem ten dłuższy okres.

Okres zwrotu jako jedyne kryterium. Metoda nie widzi niczego po roku zwrotu: projekt, który odda nakład w 3 lata i przestanie działać, wygląda lepiej niż taki, który odda go w 4 lata i będzie zarabiał przez 15. Poprawnie: krótki okres zwrotu to sygnał niskiego ryzyka, a o opłacalności rozstrzyga NPV.

Nakład wpisany na listę jako pierwszy rok. Kwota ze znakiem minus na początku listy podwaja nakład. Poprawnie: nakład tylko w polu „Nakłady inwestycyjne”, na liście same nadwyżki od 1. roku pracy.

Pytania o okres zwrotu nakładów

Jaki okres zwrotu nakładów jest dobry?

Nie ma jednej normy. Granicę ustala inwestor albo zarząd i zwykle porównuje się ją z czasem życia inwestycji: maszyna, która posłuży 8 lat, powinna oddać nakład wyraźnie wcześniej. W zadaniach SGGW pojawia się wymóg 5 lat od rozpoczęcia realizacji. Wpisz własny limit w polu „Wymagany okres zwrotu”.

Jak obliczyć zdyskontowany okres zwrotu?

Każdą nadwyżkę dzielisz przez (1 + i)^t, gdzie i to stopa dyskontowa, a t numer roku, i sumujesz narastająco. Rok, w którym suma przekroczy nakład, to rok zwrotu, a resztę roku liczysz proporcjonalnie. W przykładzie 4 z materiału SGGW „Proste metody oceny inwestycji” przy 12 % nadwyżka 6 399 zł z 1. roku jest dziś warta 5 713 zł.

Czy do nadwyżki doliczać odsetki od kredytu?

Według materiału SGGW tak, gdy inwestycję finansuje kapitał obcy: nadwyżka to wtedy zysk netto, amortyzacja i odsetki. Odsetki zmniejszyły zysk netto, a rachunek ocenia samą inwestycję, niezależnie od tego, czym ją sfinansowano. Gdy finansujesz z własnych pieniędzy, pole odsetek zostaw puste.

Jak wkleić nadwyżki z Excela?

Zaznacz kolumnę albo wiersz z kwotami, skopiuj i wklej w pole listy. Kalkulator rozdziela wartości po nowych liniach, tabulatorach i średnikach, przyjmuje spacje w tysiącach (4 376) i przecinek dziesiętny (4376,50). Zapis typu 1,250 odrzuci z pytaniem, czy chodzi o tysiące, czy o grosze. Lista może mieć do 50 lat.

Co, jeśli w którymś roku nadwyżka jest ujemna?

Wpisz ją z minusem, np. rok dużego remontu. Kalkulator pokazuje pierwszy rok, w którym suma pokryła nakład. Jeśli później ujemna kwota znów zepchnie sumę poniżej nakładu, wynik dostanie ostrzeżenie, że zwrot nie jest trwały.

Czym okres zwrotu różni się od NPV i IRR?

Okres zwrotu mówi, jak szybko wraca gotówka. NPV mówi, ile projekt jest wart dziś po odjęciu nakładu, z uwzględnieniem wszystkich lat, także po zwrocie. IRR to stopa, przy której NPV wynosi zero. Projekt z krótszym okresem zwrotu może mieć niższe NPV, więc przy decyzji warto policzyć wszystkie trzy.

Powiązane narzędzia

Generator Box Shadow

Cień elementu CSS z podglądem, zasięgiem poza element i klasą Tailwind - Zobacz generator

Generator Text Shadow

Cień i obrys napisu w CSS z kontrastem według progów WCAG - Zobacz generator

Kalkulator NPV

Wartość bieżąca netto projektu z tych samych przepływów i stopy dyskontowej - Zobacz kalkulator

Kalkulator IRR

Wewnętrzna stopa zwrotu, czyli stopa, przy której NPV spada do zera - Zobacz kalkulator

Kalkulator Amortyzacji Środków Trwałych

Roczny odpis maszyny lub sprzętu do trybu „składniki” - Zobacz kalkulator

Kalkulator Cash Flow

Przepływy pieniężne firmy miesiąc po miesiącu - Zobacz kalkulator

Kalkulator Okresu Zwrotu Inwestycji

Ten sam rachunek dla mieszkania na wynajem, z czynszem, ryczałtem i kredytem - Zobacz kalkulator

Kalkulator ROI

Zwrot z inwestycji w procentach i roczna stopa zwrotu - Zobacz kalkulator

Kalkulator Okresu Zwrotu Nakładów - PP i DPP dla Firmy

Dane formularza