Kalkulator Azymutu - Ze Współrzędnych, Geodezja i GPS

    Azymut i długość odcinka ze współrzędnych X, Y (PL-2000), z mapy albo z GPS, w stopniach lub gradach. Z czwartakiem, ćwiartką i azymutem odwrotnym, a także współrzędne punktu z azymutu.

    Parametry

    Wprowadź dane do obliczeń

    Po wyborze pojawią się pola współrzędnych

    Puste = stopnie

    Azymut ze współrzędnych prostokątnych i z GPS

    Dwa punkty, jeden kąt: kalkulator azymutu podaje kierunek z punktu A do punktu B liczony od północy zgodnie z ruchem wskazówek zegara, w stopniach albo w gradach. Działa na współrzędnych geodezyjnych X, Y (np. PL-2000), na współrzędnych z mapy E, N i na szerokości i długości geograficznej z GPS. Przykład: z A (1000; 1000) do B (900; 1100) azymut wynosi 150g, czyli 135°, a długość odcinka 141,421 m. Czwarty tryb robi zadanie odwrotne: z azymutu i długości liczy współrzędne punktu B.

    Liczone ręcznie na kalkulatorze naukowym
    • arcus tangens zwraca kąt tylko z jednej ćwiartki, więc łatwo zgubić 200g albo 400g,
    • osie geodezyjne są zamienione względem szkolnych, więc wzory z lekcji matematyki dają kąt od złej osi,
    • przy Δx = 0 wychodzi dzielenie przez zero,
    • na długich trasach GPS azymut powrotny nie jest równy A ± 180°.
    Z kalkulatorem
    • przyrosty, czwartak, ćwiartka i wzór pokazane w tabeli jak w zeszycie,
    • wynik w stopniach dziesiętnych, w stopniach, minutach i sekundach oraz w gradach z podziałem na c i cc,
    • azymut odwrotny i długość odcinka od razu,
    • dla GPS azymut początkowy, końcowy i odległość po kole wielkim.

    Jak obliczyć azymut w kalkulatorze - krok po kroku

    1. Co liczysz - azymut z X, Y (geodezja), z E, N (mapa), z GPS albo współrzędne punktu B z azymutu i długości.
    2. Jednostka kąta - stopnie albo grady. Puste pole oznacza stopnie. Skrypt geodezyjny Politechniki Lubelskiej liczy w gradach (pełny kąt 400g).
    3. Współrzędne punktu A - np. X = 5678844,00, Y = 8398598,68 w PL-2000. Przecinek i spacje w liczbie są w porządku.
    4. Współrzędne punktu B - w tym samym układzie i tych samych jednostkach co A. Dla GPS wpisz stopnie dziesiętne (50,0614) albo zapis 52°13'47" N.
    5. Azymut i długość - tylko w trybie „współrzędne punktu B”: azymut w wybranej jednostce i odległość od A.
    6. Odczytaj wynik - azymut A → B, azymut odwrotny, długość i tabelę z obliczeniem.

    Wzór na azymut ze współrzędnych

    W geodezji oś X wskazuje północ, a oś Y wschód, kąty rosną zgodnie z ruchem wskazówek zegara. Najpierw liczysz przyrosty współrzędnych, potem kąt ostry między odcinkiem a osią X, czyli czwartak, a na końcu dobierasz ćwiartkę po znakach przyrostów. Taki schemat podaje skrypt „Podstawy rachunku współrzędnych” Politechniki Lubelskiej.

    Δx = XB - XA    Δy = YB - YA
    tg φ = |Δy / Δx|    d = √(Δx² + Δy²)
    azymut odwrotny = A ± 200g (A ± 180°)
    Obliczenie 1, PL-2000. A (5678844,00; 8398598,68), B (5678900,50; 8398550,20). Δx = 56,50, Δy = -48,48, znaki (+, -), czyli IV ćwiartka. Czwartak φ = 40,6313°, azymut A = 360° - φ = 319,3687° (354,8541g), długość 74,448 m.
    Obliczenie 2, trójkąt 3-4-5. A (0; 0), B (-4; -3). Znaki (-, -), III ćwiartka, φ = 40,9666g, A = 200g + φ = 240,9666g (216,8699°), długość 5.

    Ćwiartki: znaki przyrostów i wzór na azymut

    Tabela łączy znaki Δx i Δy z ćwiartką i zależnością między azymutem a czwartakiem, w gradach i w stopniach. Ostatnia kolumna to wynik kalkulatora dla punktów z A w (0; 0).

    Δx Δy Ćwiartka Grady Stopnie Przykład B (Δx; Δy)
    ++IA = φA = φ(4; 3) → 36,8699°
    -+IIA = 200g - φA = 180° - φ(-100; 100) → 150g
    --IIIA = 200g + φA = 180° + φ(-4; -3) → 216,8699°
    +-IVA = 400g - φA = 360° - φ(4; -3) → 359,0334g

    Gdy jeden przyrost wynosi zero, odcinek leży na osi i ćwiartki nie ma: Δx dodatnie i Δy = 0 daje 0°, Δx = 0 i Δy dodatnie daje 90° (100g). Kalkulator opisuje to w tabeli jako „na osi”.

    Stopnie, grady i kierunki świata

    Pełny kąt to 360° albo 400g, więc 1° = 10/9 g, a 1g = 0,9°. Grad dzieli się na 100 centygradów (c), a centygrad na 100 decymiligradów (cc). Kalkulator podaje kąt w gradach także w zapisie z podziałem, np. 150g00c00cc. Tabela pokazuje główne kierunki i zakres, który kalkulator nazywa danym kierunkiem w wyniku.

    Kierunek Azymut w stopniach Azymut w gradach Zakres w wyniku
    północ0°0g337,5° - 22,5°
    północny wschód45°50g22,5° - 67,5°
    wschód90°100g67,5° - 112,5°
    południowy wschód135°150g112,5° - 157,5°
    południe180°200g157,5° - 202,5°
    południowy zachód225°250g202,5° - 247,5°
    zachód270°300g247,5° - 292,5°
    północny zachód315°350g292,5° - 337,5°

    Azymut z GPS, z mapy i zadanie odwrotne

    GPS, około 250 km na południe. A: 52°13'47" N, 21°00'12" E, B: 50,0614 N, 19,9366 E.
    Wynik: azymut początkowy 197,5686° (219,5207g), końcowy 196,7378°, odległość 252,3 km.
    Długa trasa po kole wielkim. Z 35° N, 45° E do 35° N, 135° E (przykład z Movable Type Scripts).
    Wynik: start z kursem 60,1624°, dojście z kursem 119,8376°, odległość 7 871,8 km. Oba punkty leżą na tej samej szerokości, a kurs po drodze zmienia się o prawie 60°.
    Mapa z osią x na wschód. A (0; 0), B: E = 3, N = 4.
    Wynik: azymut 36,8699°, a kąt matematyczny od osi x (przeciwnie do wskazówek) 53,1301°. Suma obu to 90°.
    Współrzędne punktu B z azymutu i długości. A (1000; 1000), azymut 150g, długość 100.
    Wynik: XB = 929,289, YB = 1 070,711.
    Kierunek dokładnie na północ. A (0; 0), B (10; 0).
    Wynik: azymut 0°, azymut odwrotny 180°, odcinek „na osi”.

    Często pytacie o azymut

    Jak obliczyć azymut odwrotny?
    W układzie prostokątnym dodaj albo odejmij 200g (180°), żeby wynik był w zakresie 0-400g. Azymut 319,3687° ma odwrotny 139,3687°. W trybie GPS to nie działa na długich trasach, dlatego kalkulator liczy azymut z B do A osobno.
    Czym różni się azymut od kąta w matematyce?
    Kąt w matematyce mierzy się od osi x przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, azymut od północy zgodnie z ich ruchem. Na mapie z osią x na wschód azymut = 90° - kąt matematyczny (modulo 360°). W układzie geodezyjnym osie są zamienione, więc według skryptu Politechniki Lubelskiej obowiązują tam zwykłe wzory matematyczne, tylko z X i Y w innych rolach.
    Czy wynik zgadza się z kompasem?
    Nie wprost. Kompas pokazuje azymut magnetyczny, a kalkulator geograficzny (GPS) albo liczony względem osi X układu współrzędnych (północ siatki). Do kompasu trzeba doliczyć deklinację magnetyczną dla danego miejsca, której kalkulator nie uwzględnia.
    Jak dokładny jest tryb GPS?
    Kalkulator traktuje Ziemię jako kulę o promieniu 6 371 km. Według Movable Type Scripts błąd takiego modelu to zwykle do 0,3 %, a na trasach przecinających równik do 0,55 %. Obowiązującym układem współrzędnych prostokątnych płaskich w Polsce jest PL-2000 (skrypt Politechniki Lubelskiej), do niego służy tryb X, Y.
    W jakim formacie wpisać współrzędne geograficzne?
    Stopnie dziesiętne (52,2297), stopnie, minuty i sekundy (52°13'47" albo 52 13 47,5) albo stopnie i minuty dziesiętne, jak w odbiornikach GPS (52 13,783 N). Półkulę południową i zachodnią oznacz minusem albo literą S lub W, np. 58,3816 W.
    Czy policzę tu azymut słońca albo anteny satelitarnej?
    Nie. Azymut słońca zależy od daty i godziny, a ustawienie anteny od pozycji satelity. Ten kalkulator liczy kierunek między dwoma znanymi punktami.
    Dlaczego azymut wyszedł 0, a nie 360?
    Azymut przyjmuje wartości od 0 do mniej niż 360° (400g). Wynik, który po zaokrągleniu do czterech miejsc dałby 360,0000°, kalkulator pokazuje jako 0,0000°.

    Powiązane narzędzia

    Kalkulator Proporcji Naleśników

    Ile mąki, mleka i jajek na zadaną liczbę naleśników i ile ich wyjdzie z litra mleka, z trzech przepisów - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Bisekcji

    Miejsce zerowe funkcji metodą połowienia przedziału, z tabelą kroków i gwarantowanym błędem - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Współrzędnych

    Odległość punktów i środek odcinka w układzie współrzędnych - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Konwersji Kątów

    Stopnie, radiany, grady i obroty w obie strony - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Pitagorasa

    Przeciwprostokątna i przyprostokątne trójkąta prostokątnego - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Kąta w Trójkącie

    Trzeci kąt trójkąta z dwóch znanych - Zobacz kalkulator

    Kalkulator Interpolacji Liniowej

    Wartość pośrednia między dwoma punktami albo z tabeli - Zobacz kalkulator

    Kalkulator zweryfikowany przez zespół LiczGrupa.pl

    Treść, wzory i wyniki zostały sprawdzone pod kątem poprawności i aktualności przez nasz zespół specjalistów.

    Natalia Skrzek

    Sprawdziła: Natalia Skrzek