Kalkulator spłaty długów: zanim policzysz

Kilka długów naraz to kilka rat, kilka terminów i jedno pytanie: gdzie dokładać wolne pieniądze. Są na to dwie znane metody. Kula śnieżna każe najpierw zamknąć najmniejsze saldo, lawina ten dług, który ma najwyższe oprocentowanie. Kalkulator przeprowadza obie metody miesiąc po miesiącu na Twoich kwotach i pokazuje, ile każda kosztuje w odsetkach, kiedy znika pierwszy dług, a kiedy ostatni.

Bez kalkulatora

dodatkowe pieniądze trafiają tam, gdzie akurat przyszło przypomnienie z banku
rata długu, który właśnie się skończył, rozpływa się w bieżących wydatkach
nie wiadomo, czy wybór metody to różnica rzędu dziesiątek złotych, czy tysięcy
data ostatniej raty to zgadywanie

Z kalkulatorem

kolejność spłaty w obu metodach, dług po długu
miesiąc, w którym znika każdy dług
suma odsetek w kuli śnieżnej, w lawinie i przy samych ratach minimalnych
różnica w złotych, na której oprzesz decyzję

Żeby wynik miał sens, przygotuj dane z aplikacji banku albo z ostatnich wyciągów:

Wybierz liczbę długów od 2 do 5. Pojawi się tyle kompletów pól.
Wpisz saldo każdego długu, czyli kwotę do spłaty na dziś, a nie kwotę z umowy.
Dodaj oprocentowanie roczne z umowy albo z aplikacji. Raty 0 % wpisz jako 0.
Uzupełnij ratę minimalną, którą i tak płacisz co miesiąc.
Podaj dodatkową kwotę, którą możesz co miesiąc dołożyć ponad raty. Pole możesz zostawić puste.

Jak kalkulator układa kolejkę spłat

Obie metody mają ten sam budżet: sumę rat minimalnych plus dodatek. Ten budżet nie spada, kiedy dług się kończy. Rata zamkniętego długu przechodzi na następny w kolejce i właśnie dlatego spłata przyspiesza z każdym zamkniętym długiem. Różni się tylko kolejka.

    odsetki w miesiącu = saldo x oprocentowanie roczne / 12

    budżet miesięczny = suma rat minimalnych + dodatek

    kula śnieżna: najmniejsze saldo na początku kolejki

    lawina: najwyższe oprocentowanie na początku kolejki

    nadwyżka ponad raty minimalne idzie na pierwszy niespłacony dług w kolejce

Trzy rachunki na jednym zestawie: cztery długi o łącznym saldzie 41 500 zł, raty minimalne 1 600 zł i dodatek 500 zł, razem 2 100 zł miesięcznie.

Odsetki w pierwszym miesiącu

Dług 1: 6 000 zł x 18 % / 12 = 90 zł. Dług 2: 24 000 zł x 11 % / 12 = 220 zł. Dług 3: 3 500 zł na 0 % = 0 zł. Dług 4: 8 000 zł x 20 % / 12 = 133,33 zł. Razem 443,33 zł, czyli ponad jedna czwarta rat minimalnych idzie na same odsetki.

Kula śnieżna

Najmniejsze saldo ma dług 3 (3 500 zł, 0 %). Dostaje ratę 250 zł i dodatek 500 zł, razem 750 zł miesięcznie, więc znika w 5. miesiącu. Jego 750 zł przechodzi na dług 1, który kończy się w 10. miesiącu. Ostatni dług znika w 23. miesiącu, odsetki razem: 5 393 zł.

Lawina

Najwyżej oprocentowany jest dług 4 (8 000 zł, 20 %). Po pierwszym miesiącu jego saldo to 8 000 zł + 133,33 zł - 350 zł - 500 zł = 7 283,33 zł. Znika w 11. miesiącu, a ostatni dług również w 23. Odsetki razem: 5 029 zł, o 364 zł mniej niż w kuli śnieżnej. Ceną jest pierwszy sukces dopiero po 11 miesiącach zamiast po 5.

Z tych trzech rachunków wynika prosta reguła wyboru. Lawina oszczędza tym więcej, im większa jest różnica oprocentowania między długami i im większy dodatek. Kula śnieżna ma przewagę tam, gdzie liczy się szybki efekt: jeden dług mniej to jedna rata, jeden termin i jedno powiadomienie mniej w miesiącu. Jeśli po policzeniu obu metod różnica wychodzi na kilkadziesiąt złotych w całym okresie spłaty, decyzję możesz oprzeć na tym, co łatwiej utrzymać. Jeśli wychodzi na kilkaset, lawina płaci za cierpliwość konkretną kwotą.

Kalkulator nie dzieli dodatku między długi i nie zmienia kolejki w trakcie spłaty. Oba plany są sztywne od pierwszego do ostatniego miesiąca, bo tylko wtedy porównanie jest uczciwe.

Ile zostaje w kieszeni: cztery zestawy długów

Punktem odniesienia są same raty minimalne: bez dodatku i bez przerzucania rat po zamkniętym długu. Pozostałe kolumny to wynik kalkulatora dla obu metod z dodatkiem podanym w pierwszej kolumnie.

Zestaw długów	Same raty minimalne	Kula śnieżna	Lawina	Oszczędność
4 długi, 41 500 zł, dodatek 500 zł	8 286 zł	5 393 zł	5 029 zł	3 257 zł
3 długi z kartą 15 000 zł na 20 %, dodatek 300 zł	9 174 zł	4 184 zł	3 772 zł	5 402 zł
5 długów, 41 500 zł, dodatek 400 zł	9 600 zł	5 927 zł	5 651 zł	3 949 zł
2 długi, 12 000 zł, dodatek 200 zł	1 800 zł	1 016 zł	1 016 zł	784 zł
RAZEM	28 860 zł	16 520 zł	15 468 zł	13 392 zł

Oszczędność to różnica między samymi ratami minimalnymi a lawiną. Tabela pokazuje coś, co łatwo przeoczyć: najwięcej daje samo trzymanie się planu, czyli stały budżet i przerzucanie rat. Wybór między kulą a lawiną to w tych zestawach od 0 do 412 zł. W ostatnim wierszu obie metody mają identyczny wynik, bo najmniejszy dług (2 000 zł na 20 %) jest zarazem najdroższy i obie ustawiają go na początku kolejki.

Druga obserwacja dotyczy dodatku. Pierwszy zestaw bez dodatku, z samym przerzucaniem rat, kosztuje w kuli śnieżnej 7 411 zł, a w lawinie 7 399 zł. Różnica między metodami to 12 zł. Dopiero dodatek 500 zł podnosi ją do 364 zł, bo kolejka decyduje o tym, gdzie trafia nadwyżka, a bez dodatku nadwyżka pojawia się dopiero po zamknięciu pierwszego długu.

Tabela referencyjna: ile kosztuje miesiąc długu

Odsetki od każdych 10 000 zł salda w jednym miesiącu i to, ile z raty 300 zł zostaje na spłatę kapitału. Im wyższe oprocentowanie, tym mniejsza część raty zmniejsza dług, i to jest cała logika lawiny.

Oprocentowanie roczne	Odsetki za miesiąc od 10 000 zł	Z raty 300 zł na kapitał
0 %	0,00 zł	300,00 zł
5 %	41,67 zł	258,33 zł
8 %	66,67 zł	233,33 zł
10 %	83,33 zł	216,67 zł
12 %	100,00 zł	200,00 zł
15 %	125,00 zł	175,00 zł
18 %	150,00 zł	150,00 zł
20 %	166,67 zł	133,33 zł
25 %	208,33 zł	91,67 zł

Kolumna środkowa to zarazem najniższa rata, przy której saldo 10 000 zł przestaje rosnąć. Jeśli rata minimalna jest od niej niższa, dług przy samych ratach minimalnych nigdy się nie kończy, a kalkulator pokaże to w kafelku rat minimalnych.

Często pytacie

Która metoda jest lepsza, kula śnieżna czy lawina?

W odsetkach zwykle wygrywa lawina, bo nadwyżka najpierw gasi najdroższy dług. Kula śnieżna daje za to szybsze zamknięcie pierwszego długu, w przykładzie wyżej po 5 miesiącach zamiast po 11. Jeśli różnica w odsetkach wychodzi niewielka, wybierz metodę, przy której łatwiej Ci wytrwać do końca.

Czemu różnica między metodami wyszła mi 0 zł?

Dzieje się tak w dwóch przypadkach. Albo najmniejszy dług jest zarazem najwyżej oprocentowany i kolejki są identyczne, albo nie ma dodatku i pierwszy dług zamyka się sam, zanim kolejność zacznie mieć znaczenie. Dopisz nawet niewielki dodatek i porównaj wynik.

Co wpisać przy karcie kredytowej?

Saldo zadłużenia z ostatniego zestawienia, oprocentowanie z umowy i minimalną spłatę z wyciągu. Minimalna spłata karty zwykle zależy od salda, a kalkulator trzyma ją stałą, więc wynik jest rachunkiem planu, który płaci tę samą kwotę do końca. Samą kartę dokładniej policzysz w kalkulatorze spłaty karty kredytowej.

Czy lepiej nadpłacać, czy połączyć długi w jeden kredyt?

To zależy od oprocentowania i kosztów nowego kredytu. Konsolidacja zmienia kilka stawek w jedną, a kolejność spłat przestaje mieć znaczenie. Porównaj wynik tego kalkulatora z kalkulatorem konsolidacji długów, pamiętając o prowizji.

Czy kredyt hipoteczny też tu pasuje?

Możesz go wpisać, ale zwykle trafi na koniec obu kolejek: ma największe saldo i przeważnie niższe oprocentowanie niż karty i pożyczki. Nadpłatę samej hipoteki lepiej policzyć w kalkulatorze wcześniejszej spłaty kredytu, który uwzględnia skrócenie okresu albo zmniejszenie raty.

Które oprocentowanie wpisać: nominalne czy RRSO?

Nominalne, bo to od niego bank liczy odsetki od salda. RRSO zawiera też prowizje i opłaty zapłacone na starcie, których przy spłacie już nie odzyskasz. Jeśli masz tylko RRSO, wynik wyjdzie ostrożniejszy, a różnicę sprawdzisz w kalkulatorze RRSO.