Kalkulator Wskaźnika BAI - Otłuszczenie z Obwodu Bioder

Wskaźnik BAI - atlas otłuszczenia z miarki krawieckiej i wzrostu

Centymetr krawiecki, wzrost i jeden wzór zamiast wagi. Wskaźnik otłuszczenia BAI (Body Adiposity Index) szacuje procent tkanki tłuszczowej z obwodu bioder i wzrostu, a kalkulator od razu ustawia wynik na tle progów dla płci i grupy wieku. Kobieta o wzroście 165 cm i obwodzie bioder 96 cm dostaje 27,3 %, czyli wynik w zakresie prawidłowym dla wieku 20-39 lat, z zapasem 12,1 cm do granicy podwyższonego otłuszczenia.

2 pomiary

obwód bioder i wzrost, bez wagi

wzrost^1,5

dzielnik we wzorze, nie kwadrat jak w BMI

6 tabel progów

kobiety i mężczyźni, trzy grupy wieku

Skąd wziął się wzór Bergmana i co on właściwie mierzy

Wzór opublikował zespół Richarda Bergmana w czasopiśmie Obesity w 2011 roku. Autorzy szukali miary, która obejdzie się bez wagi, bo waga w badaniach terenowych bywa kłopotliwa, a sam BMI wymaga poprawek na płeć i wiek. Z wielu pomiarów antropometrycznych najmocniej z procentem tkanki tłuszczowej wiązały się obwód bioder i wzrost, więc to one weszły do równania: BAI = obwód bioder w cm / (wzrost w m)^1,5 - 18.

Wzór powstał na danych dorosłych Amerykanów pochodzenia meksykańskiego, a sprawdzono go na grupie Afroamerykanów. Punktem odniesienia była densytometria DXA, czyli prześwietlenie, które rozdziela tkankę tłuszczową, mięśnie i kości. Liczba 18 na końcu nie ma znaczenia fizjologicznego. To stała dopasowania, dzięki której wynik da się czytać wprost jako procent tłuszczu, bez przeliczania.

Wykładnik 1,5 też jest wynikiem dopasowania do danych. W BMI wzrost idzie do kwadratu, tutaj do potęgi półtorej, co oznacza, że przy tym samym obwodzie bioder wysoki człowiek dostaje wyraźnie niższy wynik niż niski, ale spadek jest łagodniejszy, niż byłby przy kwadracie.

Najważniejsze zastrzeżenie przyszło rok później. Zespół Davida Freedmana porównał BAI z DXA u 1 151 dorosłych i doszedł do wniosku, że wskaźnik nie jest dokładniejszy od BMI, obwodu talii ani samego obwodu bioder. Średnio zaniżał procent tłuszczu u mężczyzn o około 2,5 punktu i zawyżał u kobiet o około 4 punkty, a wielkość tych błędów zależała od poziomu otłuszczenia. BAI jest więc szacunkiem w tej samej klasie co BMI, tylko z innego pomiaru, i tak kalkulator go przedstawia.

Jak zmierzyć obwód bioder i policzyć BAI krok po kroku

Płeć - wybierz kobieta albo mężczyzna. Progi otłuszczenia różnią się między płciami o 11-13 punktów procentowych, więc bez tego pola nie da się ocenić wyniku.
Wiek - wpisz liczbę pełnych lat. Kalkulator wybiera tabelę progów dla grupy 20-39, 40-59 albo 60-79 lat. Osoby w wieku 18-19 lat porównuje z grupą 20-39, a po 79. roku życia z grupą 60-79.
Wzrost - w centymetrach, bez butów, z dokładnością do pół centymetra. Typowe wartości to 155-175 cm u kobiet i 170-190 cm u mężczyzn.
Obwód bioder - stań prosto, stopy razem, mięśnie rozluźnione. Poprowadź miękką taśmę poziomo przez najszerszy punkt pośladków, przylegającą, ale nie wciskającą się w ciało. Mierz na bieliźnie albo cienkim materiale. Zrób dwa pomiary, a jeśli różnią się o więcej niż 1 cm, trzeci, i wpisz średnią.
Masa ciała - pole opcjonalne. Nie zmienia wyniku BAI, ale pozwala zobaczyć obok BMI i sprawdzić, czy oba wskaźniki wskazują tę samą klasę.
Odczytaj wyniki - procent otłuszczenia, klasa na tle progów, obwód bioder odpowiadający granicy zakresu prawidłowego przy Twoim wzroście i pełną tabelę czterech przedziałów w centymetrach.

Tabela 1: progi otłuszczenia dla kobiet i mężczyzn w trzech grupach wieku

Progi pochodzą z pracy Dympny Gallagher i współpracowników opublikowanej w American Journal of Clinical Nutrition w 2000 roku. Autorzy policzyli, jaki procent tkanki tłuszczowej odpowiada granicom BMI 18,5, 25 i 30 w danej grupie wieku i płci. Wartości z tabeli dla osób białych i Afroamerykanów, zmierzone modelem czteroskładnikowym:

Płeć i wiek	Poniżej zakresu	Zakres prawidłowy	Podwyższone	Wysokie
Kobiety 20-39 lat	poniżej 21 %	21-33 %	33-39 %	39 % i więcej
Kobiety 40-59 lat	poniżej 23 %	23-34 %	34-40 %	40 % i więcej
Kobiety 60-79 lat	poniżej 24 %	24-36 %	36-42 %	42 % i więcej
Mężczyźni 20-39 lat	poniżej 8 %	8-20 %	20-25 %	25 % i więcej
Mężczyźni 40-59 lat	poniżej 11 %	11-22 %	22-28 %	28 % i więcej
Mężczyźni 60-79 lat	poniżej 13 %	13-25 %	25-30 %	30 % i więcej

Dolna granica przedziału należy już do niego: wynik 33,0 % u kobiety w wieku 30 lat to otłuszczenie podwyższone, a 32,9 % jeszcze prawidłowe. Kalkulator porównuje z progiem wartość zaokrągloną do jednego miejsca po przecinku, czyli dokładnie tę liczbę, którą widać w wyniku.

Tabela 2: ten sam obwód bioder przy różnym wzroście

Obwód bioder 100 cm nic nie mówi bez wzrostu. Pierwsza kolumna liczbowa pokazuje BAI dla tych samych 100 cm, druga obwód bioder, przy którym kobieta w wieku 20-39 lat dochodzi do progu 33 %, a trzecia obwód, przy którym mężczyzna w tym samym wieku dochodzi do progu 20 %.

Wzrost	BAI przy biodrach 100 cm	Próg 33 %, kobieta 20-39 lat	Próg 20 %, mężczyzna 20-39 lat
150 cm	36,43 %	93,7 cm	69,8 cm
155 cm	33,82 %	98,4 cm	73,3 cm
160 cm	31,41 %	103,2 cm	76,9 cm
165 cm	29,18 %	108,1 cm	80,5 cm
170 cm	27,12 %	113,0 cm	84,2 cm
175 cm	25,20 %	118,1 cm	88,0 cm
180 cm	23,41 %	123,2 cm	91,8 cm
185 cm	21,74 %	128,3 cm	95,6 cm
190 cm	20,18 %	133,6 cm	99,5 cm

Między wzrostem 150 a 190 cm wynik dla tego samego obwodu spada o ponad 16 punktów procentowych. Każde 5 cm wzrostu przesuwa próg kobiecy o mniej więcej 5 cm obwodu bioder.

Przykładowe pomiary i ich klasyfikacja

Kobieta, 28 lat, 165 cm, biodra 96 cm
BAI: 27,3 % - w zakresie prawidłowym, do progu 33 % brakuje 12,1 cm obwodu bioder.

Kobieta, 52 lata, 160 cm, biodra 108 cm, 70 kg
BAI: 35,4 % - podwyższone w grupie 40-59 lat, obwód odpowiadający 34 % to 105,2 cm, BMI 27,3 wskazuje tę samą klasę.

Mężczyzna, 34 lata, 182 cm, biodra 98 cm, 92 kg
BAI: 21,9 % - podwyższone w grupie 20-39 lat, próg 20 % przypada na 93,3 cm, BMI 27,8 zgodne.

Mężczyzna, 67 lat, 175 cm, biodra 104 cm
BAI: 26,9 % - podwyższone w grupie 60-79 lat, próg 25 % to 99,5 cm, czyli 4,5 cm mniej.

Mężczyzna, 23 lata, 178 cm, biodra 88 cm
BAI: 19,1 % - w zakresie prawidłowym, ale zapas do progu 20 % to tylko 2,2 cm.

Kobieta, 45 lat, 170 cm, biodra 88 cm
BAI: 21,7 % - poniżej zakresu prawidłowego dla grupy 40-59 lat, której dolna granica to 23 %.

Ciekawe zależności

BAI i BMI potrafią się rozjechać w obie strony. Mężczyzna ze wzrostem 185 cm, obwodem bioder 94 cm i masą 90 kg ma BMI 26,3, czyli nadwagę, a BAI 19,4 %, czyli otłuszczenie prawidłowe. Kobieta o wzroście 160 cm, obwodzie bioder 110 cm i masie 60 kg ma BMI 23,4 w normie, a BAI 36,4 %, klasa podwyższona. Pierwszy przypadek pasuje do umięśnionej sylwetki z wąskimi biodrami, drugi do szerokiej miednicy przy niskiej masie. Żaden z dwóch wskaźników nie rozstrzyga, który opis jest bliższy prawdy.

Urodziny potrafią zmienić klasę. Kobieta o wzroście 165 cm i obwodzie bioder 108,5 cm ma BAI 33,2 % zarówno w wieku 39, jak i 40 lat. W wieku 39 lat to otłuszczenie podwyższone, bo próg grupy 20-39 wynosi 33 %. Rok później ten sam wynik mieści się w zakresie prawidłowym, bo próg grupy 40-59 to 34 %. Pomiar się nie zmienił, zmieniła się tabela.

Wynik nie reaguje na utratę tłuszczu z brzucha. BAI widzi wyłącznie biodra. Kto chudnie głównie w talii, może zobaczyć na wadze kilka kilogramów mniej i niemal ten sam BAI. Rozkład tkanki tłuszczowej lepiej opisują wskaźnik talia-biodra i szacunek tkanki trzewnej.

Jeden centymetr to mniej niż pół punktu. Przy wzroście 170 cm dzielnik wynosi 2,217, więc każdy centymetr obwodu bioder zmienia BAI o około 0,45 punktu. Taśma poprowadzona o 2 cm za luźno przesuwa wynik prawie o cały punkt procentowy, a to więcej niż zapas niejednej osoby do progu.

Kiedy wynik BAI lepiej odłożyć na bok

Wzór budowano na dorosłych w wieku od 18 do 67 lat. Na obu krańcach tego zakresu, a zwłaszcza powyżej niego, wynik jest ekstrapolacją. Progi Gallagher sięgają do 79 lat, ale sam wskaźnik nie był na takich osobach kalibrowany, więc u osób po siedemdziesiątce warto traktować go wyłącznie jako punkt wyjścia do porównań w czasie.

Druga sprawa to pochodzenie. Progi w kalkulatorze to wartości dla osób białych i Afroamerykanów. Ta sama publikacja podaje osobną tabelę dla osób pochodzenia azjatyckiego i tam granice są wyraźnie wyższe: u kobiet w wieku 20-39 lat zakres prawidłowy zaczyna się od 25 %, a podwyższone otłuszczenie od 35 %; u mężczyzn w tym wieku odpowiednio od 13 % i 23 %. Kto ma azjatyckie korzenie, powinien czytać wynik z tą poprawką w pamięci.

Są też sytuacje, w których obwód bioder przestaje mówić o tłuszczu. Ciąża i kilka miesięcy po porodzie, obrzęki nóg, endoproteza stawu biodrowego, skolioza przesuwająca miednicę, a także duża hipertrofia pośladków u osób trenujących przysiady i martwy ciąg. W każdym z tych przypadków centymetr mierzy coś innego niż tkankę tłuszczową, a kalkulator nie ma jak tego rozpoznać.

Ostatnia rzecz jest praktyczna: pomiar robiony raz w bieliźnie, a raz w dżinsach, różni się łatwo o 2-3 cm. Przy wzroście 170 cm to od 0,9 do 1,4 punktu procentowego, czyli różnica, która na wykresie wyglądałaby jak realna zmiana sylwetki.

Jak interpretować wynik BAI

Klasa w kalkulatorze	Co oznacza	Co zrobić z wynikiem
Poniżej zakresu prawidłowego	procent tłuszczu niższy niż u osób z BMI 18,5 w tej samej grupie	sprawdzić też BMI; niska masa i niski BAI razem to sygnał do rozmowy z lekarzem
W zakresie prawidłowym	wartość typowa dla BMI 18,5-24,9	kontrolować obwód co kilka miesięcy tą samą metodą
Podwyższone	wartość typowa dla BMI 25-29,9	porównać z BMI i obwodem talii, zanim wyciągnie się wnioski
Wysokie	wartość typowa dla BMI 30 i więcej	potwierdzić dokładniejszą metodą, np. DXA albo pomiarem fałdów skórno-tłuszczowych u specjalisty

BAI jest narzędziem przesiewowym, a nie diagnozą. Nie ocenia stanu zdrowia, nie zastępuje badania składu ciała i nie nadaje się dla kobiet w ciąży, osób po amputacjach ani z obrzękami kończyn dolnych. Decyzje o leczeniu otyłości podejmuje lekarz na podstawie badania, a nie jednego wskaźnika.

Pytania, które zadaje się przy BAI

Czy BAI jest dokładniejszy niż BMI?

Nie. Badanie Freedmana na 1 151 osobach z pomiarem DXA wykazało, że BAI przewiduje procent tłuszczu podobnie jak BMI, obwód talii i sam obwód bioder. Zaletą BAI jest to, że nie wymaga wagi i daje wynik od razu w procentach.

Dlaczego we wzorze jest wzrost do potęgi 1,5?

Wykładnik wybrano tak, by wynik najlepiej zgadzał się z pomiarem DXA w grupie, na której budowano wzór. Nie wynika z geometrii ciała, tylko z dopasowania do danych.

Co oznacza liczba 18 odejmowana na końcu?

To stała, która przesuwa wynik tak, żeby dało się go czytać wprost jako procent tkanki tłuszczowej. Bez niej kobieta o wzroście 165 cm i biodrach 96 cm miałaby wynik 45,3 zamiast 27,3.

Gdzie dokładnie mierzyć obwód bioder?

W najszerszym miejscu pośladków, z taśmą ułożoną poziomo i stopami złączonymi. Mierzenie na wysokości kości biodrowych, czyli wyżej, daje zwykle mniejszą liczbę i zaniża wynik.

Czy BAI nadaje się dla sportowców?

Z ostrożnością. Szerokie biodra i mocne mięśnie pośladków podnoszą wynik niezależnie od tłuszczu, a wąskie biodra przy dużej masie mięśniowej go obniżają. W przykładzie z opisu mężczyzna z BMI 26,3 dostaje BAI 19,4 %.

Czy mogę użyć kalkulatora u nastolatka?

Nie. Wzór i progi dotyczą dorosłych. U dzieci i młodzieży masę ciała ocenia się na siatkach centylowych, dlatego kalkulator odmawia obliczenia poniżej 18 lat.

Czy dla osób pochodzenia azjatyckiego progi są te same?

Nie. Gallagher i współpracownicy podali dla nich osobną tabelę z wyższymi granicami, np. u kobiet w wieku 40-59 lat zakres prawidłowy od 25 % do 35 %. Kalkulator używa tabeli dla osób białych i Afroamerykanów.

Jak często mierzyć BAI?

Wystarczy raz na kilka tygodni lub miesięcy, zawsze o tej samej porze dnia, tą samą taśmą i w tym samym miejscu. Zmiana o mniej niż 1 punkt procentowy mieści się w błędzie samego pomiaru.

Powiązane narzędzia

Kalkulator Procentu Tkanki Tłuszczowej

Procent tłuszczu metodą US Navy z obwodu szyi, talii i bioder - Zobacz kalkulator

Kalkulator WHR

Stosunek talii do bioder i typ sylwetki jabłko albo gruszka - Zobacz kalkulator

Kalkulator Masy Trzewnej

Szacunek tkanki tłuszczowej wokół narządów z obwodu talii - Zobacz kalkulator

Kalkulator BMI

Wskaźnik masy ciała z wagi i wzrostu, do porównania z BAI - Zobacz kalkulator

Kalkulator Masy Beztłuszczowej

Ile kilogramów przypada na mięśnie, kości i wodę - Zobacz kalkulator

Kalkulator FFMI

Wskaźnik masy beztłuszczowej dla osób trenujących siłowo - Zobacz kalkulator

Kalkulator Budowy Ciała

Somatotyp z obwodu nadgarstka i wzrostu - Zobacz kalkulator