Dziecko kosztuje 1413 zł miesięcznie - rachunek etap po etapie

Wychowanie dziecka do osiemnastki kosztuje trzysta tysięcy złotych. Ta liczba wraca w polskim internecie regularnie, zwykle bez jednego zdania o tym, skąd się wzięła.

Sprawdziliśmy ją kalkulatorem. Przy jednym zestawie założeń wychodzi 160 800 zł. Przy drugim 398 400 zł. Przy trzecim, tym najbardziej typowym, 254 400 zł. Za każdym razem chodzi o to samo dziecko, te same wydatki miesięczne i ten sam okres.

Różnica bierze się z czterech pól formularza. I to jest cała tajemnica tej liczby.

Rachunek, na którym pracujemy

Żeby o czymkolwiek rozmawiać, trzeba zacząć od jawnych założeń. Nasze są takie: dziecko ma dziś trzy lata, liczymy do osiemnastu, na koncie zostaje 1 200 zł stałych wydatków miesięcznie, 800 zł miesięcznie na płatną opiekę i edukację do szóstego roku życia, 4 000 zł rocznie na wydatki nieregularne, 800 zł miesięcznie świadczeń po stronie wpływów i 4 procent rocznego wzrostu cen.

Wynik: 254 400 zł przez piętnaście lat, czyli 1 413 zł średnio miesięcznie. Przed odjęciem świadczeń rachunek wynosi 398 400 zł, a po przeliczeniu na dzisiejszą siłę nabywczą 193 793 zł.

Te trzy liczby opisują tę samą rzeczywistość. Pierwsza to suma tego, co realnie wypłynie z konta w kolejnych latach. Druga pokazuje, ile kosztowałoby wychowanie bez wsparcia. Trzecia mówi, ile to warte dzisiejszymi pieniędzmi, i jest jedyną, którą wolno porównywać z bieżącą pensją.

Ostatni rok kosztuje 22 263 zł, a pierwszy 18 400 zł. To o 21 procent więcej za dokładnie ten sam koszyk wydatków.

Etap po etapie, bo rachunek wcale nie jest płaski

Średnia 1 413 zł miesięcznie jest prawdziwa i zupełnie bezużyteczna. Żaden miesiąc nie kosztuje tyle. Przez piętnaście lat rachunek najpierw rośnie, potem spada o prawie połowę, potem znowu rośnie i kończy najwyżej. Rozbijmy go na cztery etapy.

Trzy do pięciu lat: 58 604 zł, czyli najdroższy start

Pierwszy etap trwa trzy lata i pochłania 58 604 zł, czyli 1 628 zł miesięcznie. To najdroższy okres w całym rachunku, mimo że dziecko jest najmniejsze i je najmniej. Powód jest jeden: opieka. Osiemset złotych miesięcznie za żłobek albo przedszkole to 9 600 zł rocznie doklejone do wszystkiego innego.

W tym etapie na dziecko idzie 23 procent całej piętnastoletniej sumy, choć zajmuje on tylko jedną piątą okresu.

Sześć do dziewięciu lat: 49 491 zł i nagły oddech

Tu dzieje się rzecz, której nikt się nie spodziewa, dopóki nie zobaczy tabeli. Rachunek roczny spada z 20 684 zł do 11 097 zł. To minus 46,3 procent z roku na rok.

Opłata za opiekę wygasa i znika prawie połowa rachunku. Cztery lata podstawówki kosztują 49 491 zł, czyli 1 031 zł miesięcznie. To najtańszy etap dzieciństwa, mimo że ceny w tle rosną o cztery procent rocznie.

Dużo rodzin traktuje ten moment jako trwałą poprawę budżetu. Tabela mówi co innego: to jest dołek, a nie nowy poziom.

Dziesięć do trzynastu lat: 64 420 zł, cisza przed nastolatkiem

Kolejne cztery lata to 64 420 zł, czyli 1 342 zł miesięcznie. Nic dramatycznego się nie dzieje, po prostu pracuje sama indeksacja. Rachunek roczny idzie z 14 613 zł do 17 637 zł wyłącznie dlatego, że wszystko drożeje.

Czternaście do siedemnastu lat: 81 885 zł, najdroższe cztery lata

Finał jest najcięższy. Ostatnie cztery lata to 81 885 zł, czyli 1 706 zł miesięcznie i 32 procent całej sumy. Więcej niż etap przedszkolny, więcej niż cała podstawówka.

Nie ma tu żadnego nowego wydatku. Jest tylko czternaście lat wzrostu cen naliczonych na te same 1 200 zł, od których zaczynaliśmy.

Różnica między najtańszym a najdroższym etapem wynosi 675 zł miesięcznie. To jest ta sama rodzina, ten sam styl życia i ten sam koszyk.

Jeśli Twoje dziecko ma dziś inny wiek, gotowe wyliczenia czekają dla dwulatka, trzylatka, pięciolatka, siedmiolatka, dziesięciolatka, dwunastolatka oraz piętnastolatka. Każde liczy od podanego wieku do osiemnastki.

Jedno pole zmienia wynik bardziej niż całe podwyżki wydatków

Wróćmy do trzystu tysięcy z pierwszego akapitu. Poniżej ten sam rachunek policzony osiem razy, za każdym razem ze zmienionym jednym założeniem.

Popatrz na dwa wiersze. Podniesienie stałych wydatków o 300 zł miesięcznie, czyli o jedną czwartą, zmienia wynik o 72 085 zł. Zmiana samego wzrostu cen z czterech procent na zero zmienia go o 93 600 zł.

Założenie, którego nikt nie zauważa, waży więcej niż realna podwyżka wydatków o jedną czwartą. Dlatego trzysta tysięcy w nagłówku bez podanych założeń nie znaczy nic. Da się je potwierdzić i obalić tym samym narzędziem.

I jeszcze jedno, mniej oczywiste. Świadczenia w wysokości 800 zł miesięcznie przez piętnaście lat to 144 000 zł, czyli ponad jedna trzecia całego rachunku brutto. To największa pojedyncza pozycja po stronie wpływów i jedyna, na którą rodzic nie ma żadnego wpływu.

Skąd wziąć pieniądze na jeden ciężki rok

Ostatni etap kosztuje 1 706 zł miesięcznie i rzadko rozkłada się równo. Wyprawka do liceum, kurs językowy, sprzęt, wyjazd, korekta zębów. Czasem trzeba znaleźć dwadzieścia tysięcy w jednym roku, a nie ma ich na koncie.

Wtedy zaczyna się porównywanie ofert i tu wchodzi drugi kalkulator. Wzięliśmy 20 000 zł na 48 miesięcy i trzy realistyczne oferty: bank z oprocentowaniem 9,9 procent i prowizją 3 procent, drugi bank z niższym oprocentowaniem 7,5 procent, ale prowizją 8 procent i opłatą 12 zł miesięcznie, oraz firmę reklamującą pożyczkę na zero procent z prowizją 19 procent.

Wygrała oferta z prowizją 19 procent. O 1 231,20 zł wobec pierwszego banku i o 1 844,64 zł wobec drugiego.

Dlaczego zero procent wygrało

Bo prowizja jest kosztem jednorazowym, a odsetki naliczają się przez cały okres. Dziewiętnaście procent od dwudziestu tysięcy to 3 800 zł i na tym koniec, niezależnie od tego, czy spłacasz przez rok, czy przez sześć lat. Oprocentowanie 9,9 procent przez cztery lata to 4 431 zł samych odsetek i one rosną razem z czasem.

Zwróć też uwagę na drugi bank. Ma najniższe oprocentowanie ze wszystkich i wyszedł najdrożej, bo prowizja 8 procent i dwanaście złotych miesięcznie zjadły całą przewagę. Rata niższa o kilkadziesiąt groszy, koszt wyższy o prawie dwa tysiące.

Kiedy zero procent przegrywa

Ta sama trójka na krótszym okresie wygląda inaczej.

Koszt oferty prowizyjnej stoi w miejscu, a koszt oferty odsetkowej rośnie razem z okresem. Przy trzech latach różnica topnieje do dziewięćdziesięciu kilku złotych, czyli w praktyce do zera.

Drugi próg to wysokość samej prowizji. Przy 19 procentach oferta wygrywa o ponad tysiąc złotych, przy 25 procentach przewaga spada do 31,20 zł. Punkt zwrotny wypada tuż powyżej dwudziestu pięciu procent i powyżej niego zero procent przestaje cokolwiek znaczyć.

Prowizja doliczana czy płacona z góry

To pole zmienia mniej, niż się wydaje, ale zmienia w ciekawą stronę. Gdy prowizję płacisz z własnych środków zamiast doliczać do kwoty, koszt Banku A spada z 5 031,04 zł do 4 901,92 zł, bo nie płacisz odsetek od prowizji. Za to RRSO idzie w górę, z 12,09 do 12,15 procent, bo dostajesz do ręki mniej pieniędzy przy tym samym zobowiązaniu.

To dobry moment, żeby zapamiętać jedną rzecz: ranking ustawiaj po koszcie całkowitym, nie po racie i nie po samym oprocentowaniu. Rata mówi, ile wypłynie w tym miesiącu. Koszt całkowity mówi, ile oddasz ponad pożyczoną kwotę.

Najczęstsze pytania

Ile miesięcznie kosztuje dziecko w Polsce?

Przy założeniach z tego artykułu wychodzi 1 413 zł średnio miesięcznie, ale rozrzut między etapami jest ogromny: od 1 031 zł w podstawówce do 1 706 zł w ostatnich czterech latach. Sama średnia jest myląca, bo żaden pojedynczy miesiąc nie kosztuje dokładnie tyle.

Czy wychowanie dziecka naprawdę kosztuje 300 tysięcy złotych?

Zależy wyłącznie od założeń. Liczone od zera do osiemnastu lat z indeksacją cztery procent rocznie wychodzi 362 753 zł, ale w dzisiejszej sile nabywczej to 262 410 zł. Bez indeksacji ten sam koszyk daje 160 800 zł. Każda z tych liczb jest poprawna dla swojego zestawu założeń.

Dlaczego koszt dziecka spada w okolicach szóstego roku życia?

Bo wygasa opłata za żłobek albo przedszkole. W naszym rachunku roczny koszt spada z 20 684 zł do 11 097 zł, czyli o 46,3 procent, i to bez żadnej zmiany stylu życia. To najgłębszy pojedynczy uskok w całym piętnastoletnim zestawieniu.

Czy pożyczka na zero procent jest naprawdę darmowa?

Nie, jeśli ma prowizję. W naszym porównaniu oferta z zerowym oprocentowaniem i prowizją 19 procent kosztowała 3 799,84 zł, czyli prawie cztery tysiące złotych. Była najtańsza z trzech, ale darmowa nie była ani przez chwilę.

Co jest ważniejsze przy wyborze pożyczki: oprocentowanie czy prowizja?

To zależy od okresu spłaty. Prowizja jest kosztem jednorazowym, więc im dłużej spłacasz, tym mniej waży. Odsetki narastają z czasem. Na 72 miesiącach oferta prowizyjna była tańsza o 3 602,16 zł, a na 36 miesiącach już tylko o 94,68 zł.

Czy niższa rata oznacza tańszą pożyczkę?

Nie. W naszej tabeli oferta z ratą 521,48 zł okazała się tańsza od oferty z ratą 522,26 zł o prawie sześćset złotych, a różnica w racie wynosiła osiemdziesiąt groszy. Rata zależy też od okresu i od tego, co doliczono do kwoty. Porównuj koszt całkowity.

Narzędzia omawiane w tym artykule

Kalkulator Kosztu Wychowania Dziecka - rozbija wydatki rok po roku od dowolnego wieku do osiemnastki albo dwudziestu pięciu lat, uwzględnia świadczenia i wzrost cen, a wynik podaje też w dzisiejszej sile nabywczej.

Kalkulator Porównania Pożyczek - zestawia do trzech ofert obok siebie i układa ranking po koszcie całkowitym, doliczając prowizję, opłaty miesięczne i odsetki.

Więcej narzędzi z kategorii Finanse

Kalkulator Budżetu Domowego · Kalkulator Kosztów Życia · Kalkulator Kieszonkowego · Kalkulator 50/30/20 · Kalkulator Poduszki Finansowej · Kalkulator Celu Oszczędnościowego · Kalkulator Raty Kredytu · Kalkulator Kredytu Gotówkowego · Kalkulator Chwilówki · Kalkulator Siły Nabywczej Złotówki