Kalkulator Opłacalności Studiów - Czy Studia Się Opłacają?

Czy studia się opłacają? Koszt, premia płacowa i zwrot w latach

Pięć lat studiów dziennych to przy pensji 4500 zł netto, którą można by zarabiać zaraz po maturze, ponad 200 tysięcy złotych zarobków, które przechodzą obok. Ten kalkulator zestawia dwie ścieżki, bez studiów i ze studiami, miesiąc po miesiącu aż do końca kariery. Pokazuje koszt studiów razem z utraconymi zarobkami, po ilu latach od dyplomu wyższa pensja go odrabia i jaki jest bilans na koniec. Przykład: koszt 210 000 zł, pensja po studiach wyższa o 1500 zł, zwrot po 11,7 roku od dyplomu.

Opłacalność studiów, zanim policzysz

Bez liczenia

Liczysz tylko czesne i akademik, a pomijasz pensję, której przez te lata nie zarabiasz.
Porównujesz zarobki absolwentów z płacą minimalną, a nie z tym, co sam zarabiałbyś bez dyplomu.
Nie widzisz, że przy małej premii płacowej studia mogą nie zwrócić się do emerytury.

Z kalkulatorem

Koszt rozbity na utracone zarobki, czesne i dodatkowe wydatki.
Wiek, w którym ścieżka ze studiami dogania ścieżkę bez nich.
Tabela pokazująca, jaka różnica w pensji jest potrzebna, żeby studia się zwróciły.

Jak obliczyć opłacalność studiów - krok po kroku

Czas studiów - w latach, z przecinkiem: 3 dla licencjatu, 3,5 dla studiów inżynierskich, 5 dla licencjatu z magisterium albo jednolitych.
Pensja netto bez studiów - ile realnie zarabiałbyś po maturze albo po technikum w zawodzie, który wchodzi w grę.
Pensja netto po studiach - ile zarabiają absolwenci wybranego kierunku. Dane według kierunków i uczelni podaje rządowy system Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA).
Czesne i dodatkowe koszty - rocznie. Dodatkowe koszty to tylko te, których bez studiów by nie było: wynajem w innym mieście, dojazdy, materiały.
Zarobki w trakcie studiów - praca dorywcza albo pełny etat przy studiach zaocznych.
Wiek startu, koniec kariery i stopa dyskonta - opcjonalnie. Domyślnie 19 i 65 lat, bez dyskonta.
Odczytaj wyniki - zwrot w latach od dyplomu, koszt, bilans w czasie i tabelę różnych premii płacowych.

Jak działa obliczenie?

    strata miesięczna = pensja bez studiów - (praca w trakcie - (czesne + koszty) / 12)

    koszt studiów = strata miesięczna × miesiące studiów

    premia = pensja po studiach - pensja bez studiów

    zwrot = koszt / premia (miesięcy od dyplomu)

    bilans = premia × miesiące pracy po dyplomie - koszt

Studia dzienne z wyprowadzką. Pensja bez studiów 4500 zł, praca dorywcza 1500 zł, wynajem i dojazdy 6000 zł rocznie, czyli 500 zł miesięcznie. Strata: 4500 - (1500 - 500) = 3500 zł miesięcznie, przez 60 miesięcy to 210 000 zł. Po dyplomie 6000 zł, premia 1500 zł: 210 000 / 1500 = 140 miesięcy, czyli 11,7 roku. Do 65 lat zostaje 492 miesiące pracy: 492 × 1500 - 210 000 = +528 000 zł.

Studia zaoczne przy pełnym etacie. Ta sama pensja 4500 zł przez cały czas studiów, czesne 8000 zł rocznie. Utraconych zarobków nie ma, koszt to samo czesne: 40 000 zł. Przy premii 1500 zł zwrot po 2,3 roku, bilans do 65 lat +698 000 zł.

Licencjat płatny z małą premią. Pensja bez studiów 4500 zł, po studiach 4700 zł, czesne 10 000 zł rocznie, bez pracy w trakcie. Koszt 192 000 zł, premia tylko 200 zł, bilans do 65 lat -88 800 zł. Studia się nie zwracają.

Ile zyskujesz albo tracisz w różnych scenariuszach

Pięć wariantów policzonych kalkulatorem, wszystkie od 19 lat do 65 lat poza ostatnim, który zaczyna się w wieku 20 lat. Pensje netto są przykładowe, wpisz własne.

Scenariusz	Koszt	Zwrot od dyplomu	Bilans do 65 lat
5 lat dziennie, 4500 i 6000 zł, praca 1500 zł, koszty 6000 zł rocznie	210 000 zł	11,7 roku	+528 000 zł
to samo, stopa dyskonta 3 % rocznie	195 459 zł	15,8 roku	+173 945 zł
5 lat zaocznie przy pełnym etacie, czesne 8000 zł rocznie	40 000 zł	2,3 roku	+698 000 zł
3 lata, czesne 10 000 zł, premia 200 zł	192 000 zł	nie zwraca się	-88 800 zł
3,5 roku inżynierskie od 20 lat, 5000 i 7500 zł, praca 2000 zł	126 000 zł	4,3 roku	+1 119 000 zł

Drugi wiersz pokazuje, ile zmienia dyskonto. Złotówka zarobiona za trzydzieści lat jest dziś warta mniej niż złotówka wydana na czesne teraz, więc przy stopie 3 % zwrot przesuwa się z 11,7 do 15,8 roku, a bilans spada do mniej więcej jednej trzeciej.

Tabela referencyjna: jaka premia płacowa zwraca studia

Pierwszy scenariusz z tabeli wyżej, czyli koszt 210 000 zł i 492 miesiące pracy po dyplomie, przy różnych pensjach po studiach.

Pensja po studiach	Premia	Zwrot od dyplomu	Bilans do 65 lat
4750 zł	+250 zł	nie zwraca się	-87 000 zł
5000 zł	+500 zł	35 lat	+36 000 zł
5500 zł	+1000 zł	17,5 roku	+282 000 zł
6000 zł	+1500 zł	11,7 roku	+528 000 zł
6500 zł	+2000 zł	8,8 roku	+774 000 zł

Granica leży gdzieś między 250 a 500 zł premii. Poniżej niej dwieście tysięcy złotych straconych w czasie studiów nie wraca nawet po czterdziestu latach pracy. Każde kolejne 500 zł skraca zwrot coraz mniej, ale bilans rośnie liniowo, o 246 000 zł na każde 500 zł premii.

Często pytacie

Skąd wziąć pensję po studiach dla mojego kierunku?

Najlepszym źródłem jest Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), rządowy system, który łączy dane uczelni z danymi ZUS i pokazuje zarobki absolwentów konkretnych kierunków i uczelni. Dane z ZUS to kwoty brutto, więc przelicz je na netto w kalkulatorze wynagrodzeń brutto-netto. Pensję bez studiów oszacuj z ofert pracy dla osób po maturze albo po technikum w Twoim mieście.

Czy w koszt wliczać jedzenie i mieszkanie?

Tylko różnicę. Jeść trzeba w obu ścieżkach, więc liczy się wyłącznie to, co płacisz dodatkowo przez studia, na przykład pokój w innym mieście, gdy bez studiów mieszkałbyś z rodzicami. Pełny budżet studenta policzy kalkulator budżetu studenta.

Po co stopa dyskonta?

Żeby porównać pieniądze z różnych lat. Koszt studiów płacisz teraz, a premię dostajesz przez dziesiątki lat, więc przy stopie 3 % premia sprzed emerytury waży mniej niż dzisiejsze wydatki. Przy 0 kalkulator liczy proste sumy.

Czy kalkulator uwzględnia podwyżki?

Nie, obie pensje są stałe. Jeśli spodziewasz się, że różnica między ścieżkami będzie z czasem rosła, wpisz pensję po studiach jako średnią z kilku pierwszych lat albo sprawdź w tabeli premii, jak zmienia się wynik.

Studia zaoczne czy dzienne, co się bardziej opłaca?

W samych pieniądzach zwykle zaoczne, bo nie tracisz pensji: w przykładzie wyżej koszt spada z 210 000 zł do 40 000 zł, a zwrot z 11,7 do 2,3 roku. Kalkulator nie ocenia jednak jakości kształcenia, czasu wolnego ani tego, czy pracodawca rozróżnia tryby studiów.

Co jeśli bez studiów nie zarabiałbym nic?

Wpisz 0 jako pensję bez studiów. Utraconych zarobków wtedy nie ma, a koszt to tylko czesne i dodatkowe wydatki. Przy bezpłatnych studiach dziennych i braku dodatkowych kosztów kalkulator pokaże, że studia opłacają się od razu.

Czy warto robić magistra po licencjacie?

Policz to jak osobne studia: czas 2 lata, a jako pensję bez studiów wpisz zarobki z samym licencjatem. Przykład z przykładowymi pensjami: 5500 zł netto z licencjatem, 6000 zł po magisterium, start w wieku 22 lat. Na studiach dziennych bez pracy koszt to 132 000 zł utraconych zarobków, a zwrot przychodzi dopiero po 22 latach od dyplomu, z bilansem do 65 lat +114 000 zł. Na zaocznych przy pełnym etacie i czesnym 7000 zł rocznie koszt spada do 14 000 zł, zwrot po 2,3 roku, bilans +232 000 zł.

Czy opłaca się studiować prawo, informatykę albo psychologię?

To zależy od zarobków absolwentów konkretnego kierunku i uczelni, więc kalkulator nie podaje jednej odpowiedzi dla kierunku. Sprawdź zarobki absolwentów w systemie Ekonomiczne Losy Absolwentów (ELA), przelicz je na netto i wpisz jako pensję po studiach. Tabela premii w wyniku od razu pokaże, czy różnica wobec pracy bez dyplomu wystarcza, żeby studia się zwróciły, i po ilu latach.