6c w skali Kurtyki - przelicznik wyceny wspinaczkowej

Skale wspinaczkowe w jednej tabeli: francuska, Kurtyki, UIAA, YDS, Font i V

Droga 6b z przewodnika po Hiszpanii to na Jurze VI.1, w Tatrach VII-, a w amerykańskim topo 5.10c. Przelicznik zamienia wycenę drogi między czterema skalami i wycenę bulderu między Font a V, pokazuje stopnie sąsiednie i uczciwie mówi, gdzie tabele różnych autorów się rozjeżdżają. Wystarczy wybrać skalę i wycenę z listy, nic tu nie trzeba liczyć.

29

stopni drogowych od 4a do 9c

25

stopni bulderowych od 3 (VB) do 9A (V17)

VI+

ostatni stopień, w którym Kurtyka i UIAA brzmią tak samo

Przeliczenie wyceny w trzech ruchach

Skala wyceny - wybierz tę, w której masz wycenę: francuską (6a, 7b+), Kurtyki (VI.2), UIAA (VII-), YDS (5.11a), a dla bulderów Font (6B+) albo V (V4).
Wycena - wybierz stopień z listy. Lista pokazuje tylko stopnie wybranej skali, więc nie pomylisz 6b drogowego z 6B bulderowym.
Odczytaj wyniki - odpowiedniki we wszystkich skalach, kafelki z każdą skalą osobno i fragment tabeli z trzema stopniami poniżej i powyżej Twojego.

Skąd wzięło się tyle skal

Najstarsza z nich wyrosła w Alpach. Niemiecki alpinista Willo Welzenbach uporządkował w latach dwudziestych dawną skalę trudności do sześciu stopni zapisywanych cyframi rzymskimi, a w 1967 roku ta sama drabinka stała się oficjalnie skalą UIAA, z plusami i minusami między stopniami. Dziś jest nadal popularna w Niemczech i w części Europy Środkowej, a w Polsce kojarzy się przede wszystkim z Tatrami, dlatego mówi się też o skali tatrzańskiej.

Na wapieniach wokół Krakowa wspinano się długo właśnie w UIAA, od I do VI. Kiedy poziom urósł, skala przestała wystarczać. Wojciech Kurtyka zaproponował, żeby łatwiejsze drogi dalej opisywać po staremu, a powyżej VI+ dopisywać cyfry arabskie: VI.1, VI.1+, VI.2, VI.2+ i tak dalej. Tak powstała skala Kurtyki, zwana też krakowską, którą do dziś widać w przewodnikach po Jurze i Sokolikach.

Amerykanie poszli własną drogą. Klasa 5 z systemu Sierra Club dostała w latach pięćdziesiątych miejsce po przecinku (5.4, 5.5...), a od 5.10 litery a, b, c, d. Tak wygląda YDS, czyli Yosemite Decimal System. Skala francuska, z cyframi, literami i plusem (6a, 6a+, 6b), stała się tymczasem wspólnym językiem wspinaczki sportowej na świecie.

Buldery mają osobne skale. Font pochodzi z lasu Fontainebleau pod Paryżem i od stopnia 6 używa wielkich liter (6A, 6B+, 7C), co pozwala odróżnić go od drogowej skali francuskiej. Skalę V opublikował John „Verm” Sherman w przewodniku po Hueco Tanks w Teksasie; stąd druga nazwa, skala Hueco.

Plusy, minusy, litery: jak czytać zapis każdej skali

Każda skala ma inną gramatykę i od tego zależy, ile stopni mieści się między dwiema „pełnymi” wycenami. W UIAA plus i minus pojawiają się od stopnia III, więc po IV- idzie IV, potem IV+ i V-. Trzy kroki na jedną cyfrę rzymską. Skala Kurtyki do VI+ zachowuje się tak samo, a wyżej ma tylko plus: VI.1, VI.1+, VI.2. Minusów tam nie ma.

We francuskiej każda cyfra od 5 w górę dzieli się na a, b i c, a każda litera może dostać plus, czyli sześć stopni na cyfrę: 6a, 6a+, 6b, 6b+, 6c, 6c+. YDS ma od 5.10 cztery litery bez plusów: 5.10a, 5.10b, 5.10c, 5.10d. Dlatego 6c+ trafia raz w 5.11b, a raz w 5.11c, zależnie od tabeli.

W bulderach Font do stopnia 5+ używa samych cyfr z plusem, a od 6 dokłada wielkie litery A, B, C i plus: 6A, 6A+, 6B. Skala V rośnie o jedną cyfrę naraz (V5, V6, V7), a na samym dole ma dodatkowe VB oraz V0-, V0 i V0+. Skoro Font ma w tym samym przedziale gęstsze stopnie niż V, część z nich musi wypaść „pomiędzy”.

Tabela 1: drogi we francuskiej, Kurtyki, UIAA i YDS

Pełna drabinka, z której korzysta przelicznik. Kurtyka i YDS są zgodne w dwóch niezależnych zestawieniach: tabeli RockFax i theCrag oraz tabeli wspinanie.pl. UIAA do 8c podaję według tabeli polskiej, w której UIAA i Kurtyka pokrywają się aż do VI+, jak wynika z samej definicji skali krakowskiej. Zapis A/B oznacza stopień pośredni, dla którego tabela nie ma osobnego odpowiednika.

Francuska	Kurtyki (krakowska)	UIAA (tatrzańska)	YDS (USA)
4a	IV	IV	5.4
4b	IV	IV	5.5
4c	IV+	IV+	5.6
5a	V-	V-	5.7
5b	V	V	5.8
5c	V+	V+	5.9
6a	VI	VI	5.10a
6a+	VI+	VI+	5.10b
6b	VI.1	VII-	5.10c
6b+	VI.1+	VII	5.10d
6c	VI.2	VII+	5.11a
6c+	VI.2+	VIII-	5.11b/5.11c
7a	VI.3	VIII	5.11d
7a+	VI.3+	VIII+	5.12a
7b	VI.4	IX-	5.12b
7b+	VI.4/VI.4+	IX-/IX	5.12c
7c	VI.4+	IX	5.12d
7c+	VI.5	IX+	5.13a
8a	VI.5+	X-	5.13b
8a+	VI.5+/VI.6	X-/X	5.13c
8b	VI.6	X	5.13d
8b+	VI.6+	X+	5.14a
8c	VI.7	XI-	5.14b
8c+	VI.7+	XI	5.14c
9a	VI.8	XI+	5.14d
9a+	VI.8+	XII-	5.15a
9b	VI.8+/VI.9	XII-	5.15b
9b+	VI.9	XII	5.15c
9c	VI.9+	XII+	5.15d

Tabela 2: buldery w Font i V z odpowiednikiem drogowym

Font i V pokrywają się dokładnie od 7C = V9 w górę. Niżej jeden stopień V obejmuje czasem dwa stopnie Font, np. V4 to 6B, a 6B+ leży między V4 a V5. Ostatnie dwie kolumny to przybliżenie z zestawienia przygotowanego dla UIAA (Club Alpino Italiano) i tabeli RockFax: tylko orientacyjne, bo bulder i droga to inny wysiłek.

Font	V (Hueco)	~ francuska sportowa	~ YDS
3	VB	poniżej 5b+	poniżej 5.7
4-	V0-	5c	5.8
4	V0	6a/6a+	5.9
4+	V0+	6a+/6b	5.10a/5.10b
5	V1	6b/6b+	5.10c/5.10d
5+	V2	6b+/6c	5.10d-5.11b
6A	V3	6c+	5.11c
6A+	V3/V4	7a	5.11d
6B	V4	7a/7a+	5.12a
6B+	V4/V5	7a+	5.12a/5.12b
6C	V5	7a+/7b	5.12b
6C+	V5/V6	7b	5.12b/5.12c
7A	V6	7b+	5.12c
7A+	V7	7b+/7c	5.12d
7B	V8	7c/7c+	5.13a
7B+	V8/V9	7c+/8a	5.13b
7C	V9	8a/8a+	5.13c
7C+	V10	8b	5.13d
8A	V11	8b+	5.14a
8A+	V12	8c	5.14b
8B	V13	8c+	5.14c
8B+	V14	9a	5.14d
8C	V15	9a+	5.15a
8C+	V16	9b	5.15b
9A	V17	9b+	5.15c

Ciekawe zależności

Ten sam numer, dwie trudności. VI w skali Kurtyki i VI w UIAA to wciąż ta sama droga, około 6a. Ale już VII w UIAA to w skali Kurtyki VI.1+, a nie żaden „siódmy” stopień. Kto przesiada się z Tatr na Jurę, musi przestawić głowę: tatrzańska VII- to jurajskie VI.1.

Mała i wielka litera. 6b to droga, 6B to bulder, i dzieli je sporo. Bulder 6B według tabeli z przelicznika odpowiada drodze około 7a/7a+, bo krótki problem skupia całą trudność w kilku ruchach.

Rozjazdy są na dole, nie na górze. Źródła najczęściej różnią się w zakresie 6a-7a, zwłaszcza w UIAA i YDS. Od około 7a+ (5.12a, VIII+) sportowe skale zgadzają się prawie całkowicie, bo tam wspinanie sportowe dominuje i wyceny porównuje się na tych samych drogach.

Skala bez sufitu. Wszystkie te skale są otwarte. Na drogach górna granica to obecnie 9c (VI.9+, 5.15d), w bulderach 9A (V17). Kolejny stopień dopisuje się wtedy, gdy ktoś przejdzie trudniejszą linię i powtórzenia to potwierdzą.

Jak interpretować wynik?

Kilka przeliczeń z przelicznika, żeby było widać, jak czytać wynik:

6a+ we francuskiej to VI+ Kurtyki, VI+ UIAA i 5.10b YDS. Tu wszystkie polskie tabele mówią to samo.

VI.2 Kurtyki to 6c francuskiej, VII+ UIAA i 5.11a YDS.

VI.4 Kurtyki to 7b, a stopień wyżej, VI.4+, to już 7c. Droga 7b+ nie ma własnego stopnia krakowskiego i leży między VI.4 a VI.4+.

IV w UIAA obejmuje dwa stopnie francuskie, 4a - 4b, dlatego wynik pokazuje zakres, a w tabeli podświetla oba wiersze.

Bulder V4 to 6B w Font; na drodze sportowej odpowiada mu orientacyjnie 7a/7a+.

5.11c YDS nie ma w tabeli osobnego wiersza. Przelicznik pokaże 6c+, VI.2+ i VIII- z dopiskiem, że to stopień pośredni.

Co widzisz w wyniku	Co to znaczy
jeden stopień, np. VI.1	Pewne, źródła się zgadzają
zakres, np. 4a - 4b	Pewne, Twój stopień obejmuje kilka stopni innej skali
„między A a B”, zapis A/B	Stopień pośredni, tabela nie ma osobnego odpowiednika
znak ~ przy bulderze	Orientacyjne, może się różnić o kilka stopni

I najważniejsze: wycena to opinia pierwszych przejść i powtórzeń, a nie pomiar. Ta sama droga bywa „miękka” albo „twarda” zależnie od rejonu, rodzaju skały i wzrostu wspinacza. Przelicznik mówi, jak stopnie mają się do siebie w tabelach, a nie, czy konkretna droga będzie dla Ciebie łatwa. Jeśli jedziesz w nowy rejon, lepiej zacząć stopień albo dwa poniżej swojego przeliczonego maksimum i sprawdzić, jak tamtejsze wyceny wypadają na Twoich rękach.

Pytania o skale wspinaczkowe

Ile to 6a+ w skali Kurtyki?

VI+. W tym miejscu polskie i zagraniczne tabele są zgodne; w UIAA to także VI+, w YDS 5.10b.

Jak zamienić skalę Kurtyki na francuską?

Od VI.1 wzwyż każdy stopień krakowski ma swój stopień francuski: VI.1 = 6b, VI.1+ = 6b+, VI.2 = 6c, VI.2+ = 6c+, VI.3 = 7a, VI.3+ = 7a+, VI.4 = 7b. Wyżej krakowskie stopnie są rzadsze niż francuskie, więc 7b+, 8a+ i 9b wypadają pomiędzy nimi.

Czym różni się skala UIAA od skali Kurtyki?

Do VI+ niczym. Wyżej UIAA idzie dalej cyframi rzymskimi (VII-, VII, VII+, VIII-...), a skala Kurtyki dopisuje po kropce cyfry arabskie (VI.1, VI.1+, VI.2...). Dlatego tatrzańska VIII to jurajskie VI.3.

Ile to V4 w skali Fontainebleau?

6B. Poniżej V9 skale Font i V nie mają stopni jeden do jednego, dlatego 6A+, 6B+ i 6C+ wypadają między dwoma stopniami V.

Dlaczego w różnych tabelach 6a to raz VI, a raz VI+?

Bo na niższych stopniach skale po prostu nie pasują do siebie idealnie, a każdy autor tabeli wybiera trochę inne dopasowanie. Tabela RockFax i theCrag przypisuje 6a do VI+ UIAA, polska tabela wspinanie.pl do VI. Przelicznik trzyma się tej drugiej, bo tylko w niej UIAA i Kurtyka są identyczne do VI+, tak jak to ustalił Kurtyka.

Czy bulder 6B jest łatwiejszy niż droga 6b?

Nie, wyraźnie trudniejszy. W tabeli porównawczej bulder 6B odpowiada drodze około 7a/7a+. Wielka litera w Font to zupełnie inna skala niż mała w drogowej francuskiej.

Ile to VII w skali UIAA po francusku?

6b+, a w skali Kurtyki VI.1+. Tatrzańska VII- to 6b, VII+ to 6c.

Jaka jest polska wycena drogi 5.12a z amerykańskiego topo?

VI.3+ w skali Kurtyki, czyli 7a+ we francuskiej i VIII+ w UIAA. Od tego poziomu tabele różnych autorów zgadzają się prawie w całości.

Ile to 7A w skali V?

V6. Stopień wyżej, 7A+, to V7, a 7B to V8. Orientacyjnie taki bulder odpowiada drodze około 7b+.