Ile pelletu na dom 100 m² - tony i worki na sezon

Problem: ile ton pelletu zamówić przed sezonem

Dom 120 m² z lat 1998-2007, kocioł o sprawności 85 % i pellet klasy A1: to około 3,7 tony na rok, czyli 246 worków po 15 kg. Ten sam metraż w domu z lat 1986-1992 potrzebuje już 6,1 tony, a w energooszczędnym 2,5 tony. Rozrzut jest tak duży, że rada „na 100 m² wystarczą 3 tony” trafia tylko w część domów. Za mało pelletu oznacza dokupowanie zimą, za dużo zajmuje miejsce w kotłowni, które trzeba mieć wolne na kilka metrów sześciennych.

Rozwiązanie: kalkulator zużycia pelletu

Kalkulator liczy od strony ciepła, a nie od strony worków. Najpierw ustala, ile kilowatogodzin rocznie potrzebuje dom, potem dzieli to przez sprawność kotła i przez energię zawartą w kilogramie pelletu. Wynik podaje w tonach, workach 15 kg i metrach sześciennych miejsca w magazynie.

Trzy źródła danych o domu
okres budowy, wskaźnik ze świadectwa albo roczne kWh z projektu

Ciepła woda osobno
gdy kocioł grzeje też wodę, doliczasz ją z liczby osób i litrów na dobę

Tabela porównawcza w wyniku
ten sam metraż w ośmiu standardach domu albo przy czterech sprawnościach kotła

Wybierz źródło zapotrzebowania - okres budowy, gdy nic więcej nie wiesz; wskaźnik kWh/m², gdy masz świadectwo charakterystyki energetycznej; roczne kWh, gdy podaje je projekt albo audyt.
Wpisz powierzchnię ogrzewaną - tylko pomieszczenia, które naprawdę grzejesz, bez nieogrzewanego garażu i strychu.
Dodaj ciepłą wodę (opcjonalnie) - liczbę osób i litry ciepłej wody na osobę na dobę, jeśli kocioł grzeje też zasobnik.
Podaj sprawność kotła - z karty technicznej. Pamiętaj, że w sezonie kocioł pracuje często na niepełnej mocy i realna sprawność bywa niższa niż nominalna.
Wybierz wartość opałową - minimum normy dla pelletu A1 albo liczbę w MJ/kg z karty producenta.
Wpisz cenę za tonę (opcjonalnie) - kalkulator pokaże koszt sezonu i koszt 1 kWh ciepła.

Tabela decyzyjna: ile pelletu na dom według metrażu i standardu

Tony pelletu na rok, sam ogrzew bez ciepłej wody, kocioł o sprawności 85 %, pellet 4,6 kWh/kg. Kolumny to wskaźniki zapotrzebowania na ciepło dla domów z kolejnych okresów budowy, bez późniejszego ocieplenia.

Powierzchnia	1986-1992 (200 kWh/m²)	1993-1997 (160)	1998-2007 (120)	energooszczędny (80)	niskoenergetyczny (45)
70 m²	3,58 t	2,86 t	2,15 t	1,43 t	0,81 t
100 m²	5,12 t	4,09 t	3,07 t	2,05 t	1,15 t
120 m²	6,14 t	4,91 t	3,68 t	2,46 t	1,38 t
150 m²	7,67 t	6,14 t	4,60 t	3,07 t	1,73 t
200 m²	10,23 t	8,18 t	6,14 t	4,09 t	2,30 t

Jak czytać tabelę: znajdź swój metraż i okres budowy. Jeśli dom był później ocieplony, przesuń się o kolumnę albo dwie w prawo. Jeśli kocioł grzeje też wodę dla czterech osób po 50 litrów na dobę, dodaj około 1 tonę (dokładnie 978 kg przy tych samych założeniach). Wiersz 120 m² jest wyróżniony, bo od niego zaczyna się przykład na górze strony.

Sześć domów policzonych w kalkulatorze

Dom 120 m² z lat 1998-2007, kocioł 85 %, pellet A1
14 400 kWh ciepła, 16 941 kWh w paliwie. Wynik: 3683 kg, czyli 246 worków i od 4,9 do 6,1 m³ miejsca na luźny pellet.

Ten sam dom, trzy różne sprawności
Przy 80 % wychodzi 3913 kg, przy 85 % 3683 kg, przy 90 % 3478 kg. Dziesięć punktów sprawności to 435 kg, czyli 29 worków.

Dom 150 m² z lat 1986-1992 z ciepłą wodą dla 4 osób po 50 l
30 000 kWh na ogrzewanie i 3823 kWh na wodę. Wynik: 8650 kg, czyli 577 worków i od 11,5 do 14,4 m³ miejsca.

Dom 150 m² energooszczędny, ta sama ciepła woda
12 000 kWh na ogrzewanie i te same 3823 kWh na wodę. Wynik: 4047 kg. Woda odpowiada tu prawie za jedną czwartą zużycia.

Projekt podaje 15 000 kWh rocznie, kocioł 90 %, pellet 18,5 MJ/kg
18,5 MJ to 5,14 kWh w kilogramie. Wynik: 3243 kg, czyli 217 worków. Z minimalną wartością 4,6 kWh/kg byłoby 3623 kg.

Dom 100 m² z lat 1993-1997, starszy kocioł 80 %
16 000 kWh ciepła. Wynik: 4348 kg. Przy przykładowej cenie 1400 zł za tonę kalkulator pokaże koszt sezonu i cenę kilowatogodziny ciepła.

Skąd biorą się te liczby

    ciepło na ogrzewanie = powierzchnia × wskaźnik kWh/m²

    ciepła woda = osoby × litry × 365 × 4,19 × (55 - 10) / 3600

    energia w paliwie = (ogrzewanie + woda) / sprawność

    pellet [kg] = energia w paliwie / wartość opałowa [kWh/kg]

Wskaźniki dla okresów budowy pochodzą z zestawienia Dolnośląskiej Agencji Energii i Środowiska (Żurawski, IZOLACJE 2008): od 350 kWh/m² dla domów sprzed 1967 roku, przez 260, 200, 160 i 120 dla kolejnych okresów, do 80 dla domu energooszczędnego, 45 dla niskoenergetycznego i 15 dla pasywnego. To wartości dla budynków bez późniejszej termomodernizacji. Ocieplone ściany, nowe okna czy docieplony dach obniżają zapotrzebowanie, dlatego wskaźnik ze świadectwa charakterystyki energetycznej jest zawsze lepszy niż sam rok budowy.

Wartość opałowa 4,6 kWh/kg to minimum, jakie norma ISO 17225-2 i certyfikat ENplus stawiają pelletowi klasy A1 (16,5 MJ/kg). Pellet z dobrą kartą produktu ma często więcej, więc kalkulator pozwala wpisać liczbę producenta w MJ/kg i sam przelicza ją na kWh, dzieląc przez 3,6.

Sprawność to osobna historia. Norma PN-EN 303-5 wymaga od kotła klasy 5 sprawności nominalnej co najmniej 87 + log Q, gdzie Q to moc w kW. Dla kotła 15 kW daje to 88,2 %. Ale to pomiar przy pełnej mocy w laboratorium. Przez większą część sezonu kocioł pracuje na mocy częściowej, a przy przewymiarowanym kotle sprawność w praktyce spada. Dlatego warto policzyć wynik dla dwóch wartości: z karty i kilka punktów niżej.

Ciepła woda liczona jest wprost z fizyki: ogrzanie litra wody o 1 °C wymaga 4,19 kJ. Temperatury 10 °C na wejściu i 55 °C w kranie to wartości przyjmowane w obliczeniach do świadectw charakterystyki energetycznej. Straty zasobnika i cyrkulacji nie są doliczane, więc w domu z długą cyrkulacją realne zużycie będzie wyższe.

Szybka ściągawka

Co	Ile
1 tona pelletu w workach 15 kg	66,7 worka, w praktyce 67
1 tona luzem (600-750 kg/m³)	od 1,33 do 1,67 m³
energia w 1 tonie pelletu A1	co najmniej 4600 kWh
ciepło z 1 tony przy sprawności 85 %	3910 kWh
przelicznik MJ na kWh	dzielisz przez 3,6 (18 MJ/kg = 5,0 kWh/kg)
ciepła woda 50 l na osobę na dobę, z 10 do 55 °C	956 kWh na osobę rocznie
minimalna sprawność nominalna kotła klasy 5	10 kW: 88,0 %, 15 kW: 88,2 %, 20 kW: 88,3 %, 25 kW: 88,4 %, 30 kW: 88,5 %
wilgotność pelletu A1 według ENplus	nie więcej niż 10 %

Pytania od użytkowników

Ile pelletu na sezon na dom 100 m²?

Od 1,15 do 5,12 tony, zależnie od standardu domu: 1,15 t w niskoenergetycznym, 2,05 t w energooszczędnym, 3,07 t w domu z lat 1998-2007 i 5,12 t w domu z lat 1986-1992. Wszystko przy kotle 85 % i bez ciepłej wody. Dlatego metraż sam w sobie niewiele mówi.

Ile miejsca zajmie tona pelletu?

Luzem od 1,33 do 1,67 m³, bo gęstość nasypowa pelletu wynosi 600-750 kg/m³. Worki na paletach potrzebują więcej miejsca niż pellet wsypany do zasobnika, bo dochodzą przerwy między workami i sama paleta.

Mój kocioł ma w karcie 90 %. Wpisać 90?

Możesz, ale traktuj wynik jako dolną granicę. Sprawność z karty mierzy się przy mocy nominalnej, a zimą kocioł częściej pracuje na mocy częściowej. Policz drugi raz z wartością o kilka punktów niższą i zamów ilość pomiędzy wynikami.

Skąd wziąć wskaźnik kWh/m² dla mojego domu?

Ze świadectwa charakterystyki energetycznej (wskaźnik EU, energia użytkowa) albo z projektu. Jeśli wskaźnik obejmuje już ciepłą wodę, nie dodawaj jej drugi raz w polu liczby osób. Straty ciepła pomieszczeń policzysz też w kalkulatorze strat ciepła.

Najlepsza metoda to i tak zużycie z poprzedniej zimy?

Tak, jeśli masz pełny sezon z tym samym kotłem. Wtedy pomnóż zużyte kilogramy przez 4,6 i przez sprawność, na przykład 3000 kg × 4,6 × 0,85 = 11 730 kWh, a wynik wpisz jako roczne kWh. Kalkulator pokaże, o ile zmieni się zużycie po wymianie kotła albo po przejściu na pellet o innej wartości opałowej.

Czy wynik uwzględnia mroźną zimę?

Wskaźniki opisują przeciętny sezon. Zima zimniejsza od przeciętnej podnosi zużycie, łagodna je obniża. Kto ma mały magazyn, może zamówić ilość z kalkulatora i dokupić resztę w trakcie sezonu.