Skok wzwyż 25 cm - ile mocy nóg i czasu w powietrzu?

Wyskok dosiężny zamieniony na waty

Test Sargenta wygląda prymitywnie: stajesz przy ścianie, sięgasz jak najwyżej, potem wyskakujesz i sięgasz jeszcze raz. Różnica dwóch odczytów to cała mierzona wielkość. A jednak z tej jednej liczby, razem z masą ciała, da się oszacować moc, jaką generują nogi przy odbiciu, i to z dokładnością, którą sprawdzono wobec platformy dynamometrycznej.

Konkret na start. Zasięg w staniu 220 cm, w wyskoku 270 cm, masa 75 kg. Wyskok to 50 cm, moc szczytowa 4256 W przy skoku z zamachem, 56,7 W na kilogram masy, a w powietrzu spędzasz 0,64 sekundy.

Szybki start. Jeśli znasz już wysokość swojego wyskoku, wybierz drugą metodę pomiaru i podaj ją wprost, bez zasięgów. Jeśli nie znasz, potrzebujesz ściany, kredy na palcach i dwóch odczytów. Masa ciała jest obowiązkowa w obu przypadkach, bo bez niej mocy policzyć się nie da: ta sama wysokość skoku u osoby o masie 60 i 100 kg oznacza zupełnie inną pracę wykonaną przez nogi.

Jak wykonać pomiar krok po kroku

Metoda pomiaru - test Sargenta z dwoma zasięgami albo gotowa wysokość skoku, jeśli masz ją z maty kontaktowej lub aplikacji.
Zasięg w staniu - stopy płasko na podłodze, ramię wyprostowane w górę przy ścianie, zaznacz najwyższy punkt palców.
Zasięg w wyskoku - najlepszy z trzech prób, z pełną pracą ramion, bez rozbiegu i bez kroku dostawnego.
Masa ciała - w kilogramach, najlepiej zmierzona tego samego dnia. Wchodzi wprost do wzoru na moc, więc pomyłka o pięć kilogramów przesuwa wynik o ponad dwieście watów.
Wariant skoku - z zamachem, czyli z ugięciem nóg tuż przed odbiciem, albo z przysiadu, czyli z zatrzymaniem w dolnej pozycji. To decyduje, które równanie zostanie użyte.
Odczytaj wyniki - kafelek główny daje wysokość i moc szczytową, kafelki poniżej moc na kilogram, czas lotu i prędkość odbicia, a tabele porównanie trzech wzorów i skalę ocen.

Siedem sytuacji i co z nich wychodzi

Przykład 1: przeciętny dorosły, skok z zamachem

Sytuacja: wyskok 50 cm, masa 75 kg, skok z zamachem.
Wynik: moc szczytowa 4256 W, czyli 56,7 W/kg. Ocena wysokości skoku: przeciętny.

Przykład 2: ta sama osoba, ale skok z przysiadu

Sytuacja: te same 50 cm i 75 kg, tylko wariant bez zamachu.
Wynik: 4378 W, czyli o 122 W więcej niż wyżej. Nie dlatego, że skok był mocniejszy, tylko dlatego, że oba warianty mają osobne równania.

Przykład 3: lżejsza osoba, niższy skok

Sytuacja: wyskok 35 cm, masa 60 kg, skok z przysiadu.
Wynik: 2788 W i 46,5 W/kg. Czas w powietrzu spada do 0,53 s.

Przykład 4: dwie osoby, ten sam skok, inna masa

Sytuacja: obie skaczą 45 cm, jedna waży 60 kg, druga 90 kg.
Wynik: cięższa generuje o 1467 W większą moc, mimo identycznej wysokości skoku. Podnosi bowiem w górę o połowę większą masę na tę samą odległość.

Przykład 5: czas lotu jako kontrola pomiaru

Sytuacja: ktoś twierdzi, że skoczył 100 cm.
Wynik: czas w powietrzu musiałby wynieść 0,90 s. Jeśli nagranie pokazuje wyraźnie mniej, pomiar zasięgu był błędny, bo fizyki nie da się obejść.

Przykład 6: skok na granicy oceny

Sytuacja: mężczyzna skacze 70 cm, kolega 69 cm.
Wynik: pierwszy dostaje ocenę „doskonały", drugi „bardzo dobry", a różnica to jeden centymetr. Progi skal są umowne i tak właśnie działają.

Przykład 7: pomyłka, którą kalkulator wyłapie

Sytuacja: ktoś wpisuje zasięg w staniu 270 cm, a w wyskoku 220 cm.
Wynik: kalkulator odmawia liczenia i mówi wprost, że pola prawdopodobnie zamieniono miejscami, zamiast zwrócić ujemną wysokość skoku.

Trzy wzory i najczęstsza pomyłka w tym temacie

Kalkulator pokazuje trzy oszacowania obok siebie i to nie jest dublowanie. Dwa pierwsze liczą moc szczytową, trzeci moc średnią, a to są dwie różne wielkości fizyczne. Zestawianie ich jak konkurencyjnych oszacowań tej samej rzeczy to najczęstszy błąd, jaki widać w tabelkach krążących po internecie.

Wzór	Co liczy	Postać	Dopasowanie
Sayers, skok z przysiadu	moc szczytowa	60,7 razy wysokość w cm plus 45,3 razy masa w kg minus 2055	R kwadrat 0,88
Sayers, skok z zamachem	moc szczytowa	51,9 razy wysokość w cm plus 48,9 razy masa w kg minus 2007	R kwadrat 0,78
Lewis	moc średnia	pierwiastek z 4,9 razy masa razy pierwiastek z wysokości w metrach razy 9,81	wzór historyczny

Wersja dla skoku z przysiadu jest dokładniejsza od tej dla skoku z zamachem i ma to prosty powód: technika zamachu różni się między ludźmi znacznie bardziej niż statyczne wyjście z przysiadu, więc do równania wchodzi więcej szumu. Oba wyprowadzono na grupie 108 osób, sportowców i niesportowców, wobec pomiaru na platformie dynamometrycznej.

Skala ocen wysokości skoku

Poniżej skala używana w praktyce testowej. Trzeba powiedzieć uczciwie: to nie jest norma populacyjna z badania naukowego, tylko orientacyjna skala z praktyki, i tak należy ją czytać. Wartość diagnostyczną ma przede wszystkim zmiana Twojego własnego wyniku w czasie, mierzona zawsze tym samym wariantem testu.

Ocena	Mężczyźni	Kobiety
Doskonały	powyżej 69 cm	powyżej 59 cm
Bardzo dobry	61 do 69 cm	51 do 59 cm
Powyżej przeciętnej	51 do 60 cm	41 do 50 cm
Przeciętny	41 do 50 cm	31 do 40 cm
Poniżej przeciętnej	31 do 40 cm	21 do 30 cm
Słaby	21 do 30 cm	11 do 20 cm
Bardzo słaby	poniżej 21 cm	poniżej 11 cm

Skala dla kobiet jest przesunięta o mniej więcej 10 cm w dół względem męskiej i to przesunięcie jest stałe na całej długości tabeli.

Pytania, które padają przy tym teście

Skok z zamachem czy z przysiadu?

Z zamachem, jeśli chcesz zmierzyć to, co realnie robisz w sporcie, bo w grze nikt nie zatrzymuje się w przysiadzie. Z przysiadu, jeśli zależy Ci na dokładniejszym oszacowaniu mocy, bo równanie dla tego wariantu ma wyższe dopasowanie, 0,88 wobec 0,78. Najważniejsze jest, żeby nie zmieniać wariantu między pomiarami.

Dlaczego cięższa osoba ma większą moc przy tym samym skoku?

Bo moc to praca w jednostce czasu, a praca zależy od podnoszonej masy. Wyniesienie 90 kg na tę samą wysokość co 60 kg wymaga po prostu więcej energii. Dlatego kalkulator podaje też moc na kilogram masy: to ona pozwala porównywać ludzi o różnej budowie.

Skąd bierze się czas lotu i po co go liczyć?

Wprost z fizyki rzutu pionowego, bez oporu powietrza: prędkość odbicia to pierwiastek z dwukrotności przyspieszenia ziemskiego razy wysokość, a czas lotu to podwojony czas wznoszenia. Przydaje się jako kontrola zdrowego rozsądku. Skok 50 cm to 0,64 s w powietrzu, a skok 100 cm aż 0,90 s, co przy nagraniu wideo łatwo sprawdzić.

Czemu wynik Lewisa jest tak dużo niższy?

Bo liczy inną wielkość. Wzór Lewisa podaje moc średnią w całej fazie odbicia, a równania Sayersa moc szczytową, czyli chwilową wartość w najmocniejszym punkcie ruchu. Średnia z definicji musi być niższa od szczytu. Porównywanie tych dwóch liczb jak dwóch oszacowań tej samej rzeczy jest błędem.

Czy ten test nadaje się dla dzieci?

Sam skok tak, ale wyniki liczbowe nie. Równania Sayersa wyprowadzono na dorosłych, a skala ocen również dotyczy dorosłych. U dzieci i młodzieży moc rośnie razem z masą i dojrzewaniem, więc porównanie z tą tabelą powiedziałoby głównie tyle, ile dziecko waży.

Brać najlepszą próbę czy średnią z trzech?

Przy wysokości skoku zwyczajowo bierze się najlepszą z trzech prób, inaczej niż przy sile chwytu, gdzie normy zbudowano na średniej. Powód jest praktyczny: skok jest wysiłkiem jednorazowym i maksymalnym, a kolejne próby częściej pogarsza zmęczenie niż poprawia rozgrzanie. Zrób trzy z pełną przerwą i zapisz najwyższą.