Rotacja zapasów 12 razy w roku

Rotacja zapasów w dniach i w razach z jednego rachunku

Cykl rotacji zapasów mówi, przez ile dni przeciętnie leży towar, zanim się sprzeda, a rotacja w razach, ile razy w okresie magazyn „obraca się” w całości. Hurtownia, która sprzedała w roku towar za 1 200 000 zł po cenie zakupu i trzymała średnio 150 000 zł zapasów, ma rotację 8 razy i cykl 45,6 dnia. Kalkulator liczy oba wskaźniki ze stanów zapasów i kosztu sprzedanych towarów albo przychodów, dla roku liczonego jako 365 lub 360 dni, kwartału czy miesiąca. Po wpisaniu docelowego cyklu pokazuje, ile gotówki uwolniłoby szybsze obracanie towarem, a drugi tryb mówi, na ile dni starczy obecny zapas i kiedy złożyć zamówienie.

Od sprawozdania do wyniku w czterech ruchach

1

Wybierz podstawę. Koszt sprzedanych towarów jest wyceniony tak samo jak zapasy, więc daje czysty obraz. Przychody wybierz tylko wtedy, gdy porównujesz się z kimś, kto liczy od przychodów.

2

Weź dwa stany zapasów. Początek i koniec okresu, np. 180 000 zł i 120 000 zł. Średnia z nich jest bliższa prawdy niż sam stan z ostatniego dnia roku.

3

Dopasuj liczbę dni do okresu. Dane roczne to 365 albo 360 dni, kwartalne 90, miesięczne 30. Rok z danymi z jednego kwartału daje cykl czterokrotnie za długi.

4

Porównuj z samym sobą. Ten sam wzór, ta sama podstawa i ta sama liczba dni rok do roku albo w firmach z tej samej branży.

Jak obliczyć rotację zapasów - pola kalkulatora po kolei

Co chcesz policzyć - wskaźnik rotacji z danych finansowych albo pokrycie obecnego zapasu w dniach.
Liczba dni w okresie - 365 dla roku, 360 przy konwencji stosowanej przez GUS, 90 dla kwartału, 30 dla miesiąca.
Podstawa i jej wartość - koszt sprzedanych towarów albo przychody ze sprzedaży za ten okres, np. 1 200 000 zł.
Zapas na początku i na końcu - wartość zapasów z bilansu lub magazynu. Drugi stan jest opcjonalny.
Docelowy cykl w dniach - opcjonalnie, np. 30. Kalkulator policzy potrzebny średni zapas i różnicę w gotówce.
Pokrycie zapasu - w drugim trybie: jednostka, obecny zapas, sprzedaż lub zużycie w okresie, a opcjonalnie czas dostawy i zapas bezpieczeństwa.
Odczytaj wyniki - cykl albo pokrycie w dużym kafelku, rotacja i średni zapas obok, tabela z innymi wariantami pod spodem.

Koszt sprzedaży czy przychody: ta sama hurtownia, dwa wyniki

W literaturze i w programach do analizy spotkasz kilka wersji tego samego wskaźnika. Tabela porównuje je na jednej firmie: koszt sprzedanych towarów 1 200 000 zł, przychody 1 800 000 zł, średni zapas 150 000 zł.

Parametr	Od kosztu sprzedaży	Od przychodów	Wersja GUS
Licznik / mianownik	koszt / średni zapas	przychody / średni zapas	zapas na koniec × dni / zużycie
Dni w roku	365	365	360
Rotacja w razach	8,00	12,00	podawana w dniach
Cykl w dniach	45,6	30,4	zależy od stanu na koniec
Kiedy używać	ocena własnego magazynu	porównanie z cudzym raportem liczonym od przychodów	statystyka publiczna, zapasy produkcyjne
Werdykt	Do decyzji o zapasach licz od kosztu sprzedaży, bo zapas i koszt są w tej samej cenie zakupu. Przychody zawierają marżę i skracają cykl na papierze.

Wzory i trzy rachunki

średni zapas = (zapas na początku + zapas na końcu) / 2
rotacja w razach = koszt sprzedanych towarów / średni zapas
cykl w dniach = średni zapas / koszt sprzedanych towarów × dni = dni / rotacja
pokrycie w dniach = zapas / (sprzedaż w okresie / dni)

Szybszy obrót i gotówka. Ta sama hurtownia chce skrócić cykl z 45,6 do 30 dni. Przy koszcie sprzedaży 1 200 000 zł wystarczy jej średni zapas 1 200 000 × 30 / 365 = 98 630,14 zł, czyli o 51 369,86 zł mniej pieniędzy zamrożonych w towarze.

Rok 360 dni i jeden stan. Koszt 1 200 000 zł, zapas 150 000 zł wpisany raz, rok liczony jako 360 dni: cykl wynosi równo 45 dni. Różnica wobec 45,6 dnia wynika wyłącznie z konwencji, nie z magazynu.

Pokrycie i termin zamówienia. Sklep ma 600 sztuk, w ostatnich 30 dniach sprzedał 2 400, czyli 80 dziennie. Zapas starczy na 7,5 dnia. Przy dostawie trwającej 5 dni i zapasie bezpieczeństwa 100 sztuk punkt ponownego zamówienia to 80 × 5 + 100 = 500 sztuk, więc zamówienie trzeba złożyć za 1,3 dnia.

Pięć pułapek przy liczeniu rotacji

Stan zapasów tylko z 31 grudnia. W handlu sezonowym zapas na koniec roku bywa najniższy w roku, więc cykl wychodzi krótszy niż w rzeczywistości. Lepiej wziąć średnią z dwóch stanów, a najlepiej ze stanów miesięcznych.

Przychody zamiast kosztu bez zaznaczenia tego w raporcie. W przykładzie wyżej ta sama hurtownia ma cykl 30,4 albo 45,6 dnia, zależnie od podstawy.

Dane kwartalne z rokiem 365 dni. Koszt kwartału 300 000 zł i zapas 100 000 zł dają 30 dni przy 90 dniach okresu, ale 121,7 dnia, gdy wpisać 365.

Mieszanie 360 i 365 dni. Różnica to około 1,4 % wyniku, mała, ale wystarczy, żeby w porównaniu rok do roku wyszła poprawa, której nie było.

Jedna liczba dla całego magazynu. Średnia łączy towar, który schodzi w tydzień, z tym, który leży od roku. Dobry wynik ogólny potrafi ukryć martwe zapasy, więc przy problemie licz rotację osobno dla grup towarów.

Pytania o rotację zapasów

Jak interpretować rotację zapasów w dniach?

To przeciętna liczba dni, przez którą towar leży w magazynie, zanim zostanie sprzedany. Krótszy cykl oznacza mniej pieniędzy zamrożonych w zapasach i niższe koszty magazynowania, ale zbyt krótki grozi brakami w sprzedaży. Wynik ocenia się w porównaniu z poprzednimi okresami i z firmami z tej samej branży.

Jaka rotacja zapasów jest dobra?

Nie ma jednej normy. Sklep spożywczy i hurtownia części maszyn mają zupełnie inne cykle, bo inaczej szybko psuje się i sprzedaje ich towar. Sensowny punkt odniesienia to Twój wynik sprzed roku liczony tym samym wzorem i wyniki konkurentów z tej samej branży.

Jak przeliczyć rotację w razach na dni?

Podziel liczbę dni okresu przez rotację w razach. 8 razy w roku to 365 / 8 = 45,6 dnia, a 12 razy to 30,4 dnia. Działa też w drugą stronę: liczba dni podzielona przez cykl daje rotację w razach.

Czym różni się wskaźnik rotacji zapasów według GUS?

GUS definiuje go jako liczbę dni, na które zapas zapewnia ciągłość zużycia: zapas na koniec okresu razy liczba dni w okresie, podzielone przez zużycie w okresie, przy roku liczonym jako 360 dni. W kalkulatorze odpowiada to trybowi pokrycia z liczbą dni 360 albo wskaźnikowi z jednym stanem zapasów.

Obrót magazynowy a rotacja zapasów, czy to to samo?

Nie zawsze. Obrotem magazynowym w księgowości nazywa się często same ruchy towaru, czyli przyjęcia i wydania dokumentowane w magazynie. Rotacja zapasów to wskaźnik, który z tych danych mówi, jak szybko towar się sprzedaje.

Skąd wziąć dane do wzoru?

Wartość zapasów znajdziesz w bilansie, w aktywach obrotowych, albo w raporcie stanów magazynowych. Koszt sprzedanych towarów i przychody pochodzą z rachunku zysków i strat lub z raportu sprzedaży w programie do fakturowania. Do bieżącego zarządzania wygodniejsze są dane z programu magazynowego, bo pokazują stany z każdego miesiąca.